Tag Archives: leven

growing power

Standard

blog 5

Di tengah trotoar dia berhenti, turun dari skuter/otopetnya. Matanya memandangku lekat-lekat: “Mam, tadi di sekolah aku tiba-tiba merasa…bahwa aku kuat, bertenaga. Bahwa aku bisa ikut berlari, bisa meloncat lebih tinggi. Teman-temanku bisa berlari cepat sekali, tapi sekarang aku merasa bahwa aku juga bisa.”

Perasaan yang menyenangkan pasti, seperti yang kukatakan padanya. Seolah ingin membuktikan ucapannya, dia berhasil meraih palang di rumah panjatan di tempat bermain yang tadinya tidak bisa dia capai, biarpun dengan meloncat. Sekarang tiba-tiba bisa dijangkaunya, begitu saja.

Mungkin ini efek kejadian di pagi harinya juga. Pagi itu kami memberitahunya bahwa Ibu guru yakin dia boleh naik ke kelas 3 sesudah libur musim panas nanti (bulan Agustus). Sebetulnya kami (dia juga) sudah tahu sejak interview orang tua-guru bulan Februari lalu, tapi sekarang sudah betul-betul resmi. Dia senang, tapi juga merasa spannend/tegang. Kelas baru, dengan sebagian besar teman-teman baru, di mana dia kemungkinan besar adalah yang paling muda. Tapi minimal sudah ada kepastian, jadi dia bisa mempersiapkan diri, terutama secara mental. Kami orang tuanya juga ikut spannend, hehe… Penasaran sekali bagaimana dia nanti menjalani kelas barunya. Kita tidak bisa mengatur segala-galanya, tapi yang jelas kami berharap sepenuh hati semoga masa sekolahnya berkesan dan penuh kenangan indah. 🙂

Note: Di Belanda resminya anak yang berumur 6 tahun sebelum atau saat libur musim panas boleh naik ke kelas 3, kalau sudah siap. Siap dalam arti si anak sudah bisa berkonsentrasi dan mengerjakan tugas secara mandiri. Karena di kelas 3 anak mulai belajar membaca, menulis dan berhitung. Terkadang ada pengecualian, kalau anak memang belum siap maka dia boleh duduk setahun lagi di kelas 2. Dan seperti Sky, kalau memang terbukti sudah siap secara fisik dan mental, maka boleh naik kelas walaupun dia baru saja berulang tahun ke-5.

***

blog 5b

Midden op de stoep stopte ze, stapte van haar step af. Ze keek mij ernstig aan: “Mam, ik voelde vandaag op school ineens…dat ik kracht heb. Dat ik mee kan rennen. Dat ik hoger kan springen. Mijn vriendinnen kunnen snel rennen maar nu voel ik dat ik dat ook kan.”

Een heerlijk gevoel, lijkt mij, en dat heb ik ook tegen haar gezegd. Alsof zij dat wil bewijzen, hing ze kort daarna aan een rekstok bij de speeltuin waar ze tot voor kort niet kon reiken, ook niet door te springen. Nu wel, zomaar.

Misschien speelt ook een rol dat wij haar die ochtend vertelden dat zij, volgens haar juf, na de zomervakantie zeker naar groep 3 gaat. Dat weten wij (zij ook) eigenlijk sinds het laatste oudergesprek in februari, maar nu is het helemaal officieel. Zij vindt het leuk, maar ook spannend. Een nieuwe klas, met merendeel nieuwe kinderen, waar zij waarschijnlijk de jongste zal zijn. Maar nu er zekerheid is, kan zij zich voorbereiden op wat er komen zal. Wij vinden het ook spannend, super benieuwd hoe ze het straks gaat ervaren. Je hebt niet alles in de hand, maar we hopen van harte dat zij hele leuke en leerzame tijd zal beleven op school. 🙂

blog 5a

life will go on, with new glasses

Standard

blog 4bSky duduk termenung dan berkata lembut: “Tahu nggak mama, kadang aku berpikir…apakah semua ini berlanjut terus. Apakah hidup terus berjalan… Apakah hidup sesuatu yang menyenangkan? Dan kita, sebetulnya kita ini apa ya?”
Ahh, filsuf kecil kami. Bukan kali itu saja kami terpesona dengan isi pikirannya. Tentang hidup dan mati, tentang cara kerja tubuh kita, tentang Tuhan dan kepercayaan, tentang alam semesta dan segala isinya, tentang asal-muasal manusia… kadang susah dipercaya bahwa kami “harus” membicarakan segala hal ini dengan anak berusia 5 tahun.

Minggu ini dia mendapatkan 2 kacamata baru: yang biasa dan kacamata hitam. Setelah 2,5 tahun kacamata lamanya harus diganti. Sudah terlalu kecil untuk ukuran wajahnya dan silindernya juga ternyata berkurang sedikit. Dia cepat sekali terbiasa dengan kacamata barunya, yang buatnya adalah yang paling bagus sedunia! 🙂

***
Sky zat dromerig voor zich uit te staren en zei mijmerend: “Weet je mama, soms denk ik…of alles gewoon door gaat. Of het leven zó door gaat…Is het fijn zo, het leven? En wat zijn wij eigenlijk?”
Ahh…onze kleine filosoof. Het was niet de eerste en enige keer dat wij geconfronteerd worden met haar gedachtes. Over leven en dood, over de werking van ons lichaam, over God en geloof, over het heelal en de ontstaan van mensheid…het is soms niet voor te stellen dat wij al deze kwesties “moeten” bespreken met onze 5-jarige.

Ze kreeg deze week haar nieuwe bril én zonnebril. Na 2,5 jaar is haar oude bril aan vervanging toe. Te klein geworden voor haar gezicht, en haar sterkte is ook iets afgenomen. Ze went er heel snel aan, en vind haar bril de mooiste die er is! 🙂

blog 4

blog 4a

will be a grandma (someday, I think)

Standard

blog-1

Sky: “Kalau aku nanti punya anak, berarti mama jadi…Oma?”
Aku: “Iya betul.”
Sky: “Dan papa berarti jadi…Opa! Hahaha!”
(entah mengapa dia menganggap ini lebih lucu daripada aku jadi Oma)
Sky: “Emm, lalu kalau sudah begitu, aku memanggil mama…(dia menyebut namaku)?”
Aku: “Enggaklah, kamu tetap bilang ‘mama’ aja. Aku kan selalu dan selamanya tetap sebagai mamamu.”
Sky: “Juga kalau aku nanti…berumur 20 tahun? (aku mengangguk) O, aku baru tahu…”
Aku: “Ya, aku akan selalu jadi mamamu dan kamu selalu jadi anakku.”
(dia harus berpikir keras mencerna kalimat ini)
Sky: “Mama, kalau kamu nanti jadi Oma, mau nggak sering melakukan hal-hal menyenangkan bersama anak-anakku?”
Aku: “O ya tentu! Senang deh! Dan kalau kita tidak tinggal terlalu jauh, aku mau lho ikut menjaga mereka. Pasti seru.”
Sky: “Kalau aku tinggalnya jauh, nanti kami datang berkunjung ya. Nanti kita bisa ngobrol seru berdua lagi. Ya?”
(oh oh oh, anak ini sudah berencana macam-macam aja…baru 4 1/2 tahun umurnya!)

Waktu aku memeluknya dan mengucapkan “selamat tidur” (selalu dalam bahasa Indonesia) sebelum aku turun ke lantai bawah, dia berbisik lembut di telingaku: “Oh mamaku sayang…mama tuaku sayang…”
(hmm…kenapa ada kata ‘tua’ nya ya???)

NB: Di foto terlihat gambar yang dibuatnya baru-baru ini untuk Oma (Oma-nya yang asli ya). Dia menjelaskan: “Oma rambutnya pendek abu-abu dan gaunnya berwarna ungu penuh bunga. Oma suka sekali sama bunga. Dan dia sedang mengajak anjingnya berjalan-jalan, dipegangnya tali leher anjing erat-erat.”

***

blog-1a
Sky: “Als ik kinderen heb, ben je dus…Oma?”
Ik: “Ja, dat is zo ja.”
Sky: “En papa is dus…Opa! Hahaha!”
(geen idee waarom ze dit grappiger vond dan ik als Oma)
Sky: “Uhm, en noem ik jou dan…(ze noemde mijn naam)?”
Ik: “Nee joh, je blijft gewoon altijd ‘mama’ tegen me zeggen. Ik blijf toch voor altijd je mama.”
Sky: “Ook als ik…20 jaar ben? (ik knikte) O, dat wist ik niet…”
Ik: “Ja, ik blijf altijd je mama en je blijft altijd mijn dochtertje.”
(ze moest er wel even over nadenken)
Sky: “Mama, zou je dan…als je Oma bent, leuke dingen met mijn kinderen doen?”
Ik: “Oja zeker! Heel veel leuke dingen zelfs! En als wij niet zo ver van elkaar wonen, dan wil ik wel op ze passen hoor, vind ik leuk.”
Sky: “Als we ver wonen, dan komen we op bezoek. Dan kunnen we met z’n tweeën babbelen, goed?”
(oh oh oh, wat heeft ze dit allemaal toch al op een rijtje…op 4 1/2-jarige leeftijd al)

Toen ik haar knuffelde om welterusten (“selamat tidur”, altijd in het Indonesisch) te zeggen voordat ik naar beneden ging, zei ze zacht terug: “Oh mijn lieve mama toch, mijn oude lieve mama…”
(hmm…had dat woordje ‘oud’ echt wel gemoeten??)

PS: Op de foto is haar recente tekening voor Oma (haar echte Oma dan). Ze legde uit: “Oma heeft kort grijs haar en paarse jurk met bloemetjes. Ze houdt erg veel van bloemen. En hier is ze haar hond aan het uitlaten en ze houdt de riem goed vast.”

shower (hi)story

Standard

blog3

Waktu kami 2 tahun lalu pindah dari apartemen ke rumah biasa (waktu itu Sky berumur 1,5 tahun), aku menemukan “masalah” baru sehubungan dengan urusan mandi. Tentu saja semua Ibu (baru) bermasalah dengan mandi, karena bagaimana mau mandi kalau sudah punya anak? Anaknya dibawa ke kamar mandi atau ditinggal tidur/bermain/apapun aktivitasnya di luar kamar mandi? Paling gampang memang mandi kalau suami sedang di rumah. Waktu Sky masih bayi aku sering mandi kalau dia sedang tidur, atau aku taruh dia di kursi goyang di depan kamar mandi yang pintunya aku biarkan terbuka (rahasia umum kan bahwa yang namanya ‘privasi’ terbang entah kemana begitu kita jadi orang tua, hehe).

Waktu Sky mulai bisa berjalan makin susah saja mencari waktu beberapa menit untuk berdiri di bawah shower. Kalau dia tidur siang aku sering langsung mencuci rambut, atau aku biarkan dia bermain (air) di kamar mandi, atau aku menunggu sampai suami pulang. Hanya kadang-kadang saja aku berani meninggalkan Sky di luar kamar mandi selama beberapa menit. Sebetulnya semua selalu berakhir baik-baik saja, tidak pernah ada kejadian aneh. Tapi yah, mandi terburu-buru jelas nggak enak kan ya.

Kalau semua ini terjadi di ruangan yang berdekatan dan di lantai yang sama, masih lumayan bisa dikontrol lah. Tapi di rumah yang sekarang ini kamar mandinya ada di lantai atas. Jadi tiap pagi aku harus membawa Sky ke atas kalau mau mandi. Buat pembaca yang mungkin bertanya-tanya kenapa nggak mandi kalau suami masih di rumah sebelum berangkat kerja: memang sedikit banyak “salah” kami sendiri sih, tapi kami ini bukan orang pagi, dan hobby banget menunda-nunda waktu bangun sampai mepet, hehehe (aku butuh banget tidur cukup supaya bisa beraktivitas normal)…plus kami mencoba untuk sarapan bersama tiap pagi. Jadilah tidak ada satu menit pun tersisa di pagi hari buatku untuk mandi.

Begitulah, perlahan-lahan kami menemukan ritme keseharian yang sesuai untuk keluarga kecil kami. Antara umur 2 dan 3 tahun Sky selalu ikut ke atas kalau aku mandi. Dua hal yang tidak pernah absen aku cek setiap pagi: bahwa pagar ke arah tangga terkunci (supaya dia tidak bisa turun tangga sendiri) dan bahwa tidak ada hal-hal aneh bin berbahaya di kedua kamar tidur yang letaknya juga di lantai 2. Untuk menyibukkannya aku selalu membawa mainan ke atas. Awalnya Sky sering dan cepat sekali mampir dan ikut nongkrong di kamar mandi. Tapi seiring dengan bertambah umurnya dia makin lama tinggal di kamar tidurnya untuk bermain sendirian. Dan aku makin berani meninggalkannya sendirian seperti itu untuk mandi dengan tenang.

Mulai umur 3 dia kadang menolak untuk ikut ke atas kalau aku mau mandi. Nah, bagaimana nih? Aku memutuskan untuk mempercayainya dan membiarkannya bermain sendirian di lantai bawah. Aku setelkan lagu atau cerita yang dibacakan dari CD, memberinya kertas kosong untuk menggambar atau menyiapkan set mainan untuk dimainkan. Tentu saja di awal fase ini aku tidak bisa mandi dengan tenang. Buru-buru saja untuk turun lagi secepat mungkin. Tapi Sky memang anak manis, dia tahu apa yang boleh dan tidak boleh dilakukan. Tidak sekali pun aku pernah memergokinya berbuat yang aneh-aneh (ketok kayu dulu tiga kali). Pelan-pelan momen mandiku jadi tenang lagi. Sekarang bahkan aku berani mandi plus keramas (yang berarti lamanya dobel) tanpa memikirkan apa yang sedang dia lakukan di bawah. Kalau aku turun sesudah mandi biasanya dia memperlihatkan dengan bangga gambar atau hasil prakarya yang baru saja dibuatnya. Atau bercerita dengan bangga bahwa dia tadi kencing sendiri atau membuang ingus sendiri.

Oya, ngomong-ngomong soal kencing: Aku baru menyadari sesuatu yang lucu. Sebelumnya kalau aku duduk 2 menit di wc rasanya seperti berada di surga (kalau suara kecilnya tidak memanggil-manggil dari luar wc ya, hehe). Tapi sejak dia bisa kencing sendiri, eh, waktu surganya bertambah 2 menit lagi, yaitu kalau dia yang duduk di wc! Kalau dikumpulkan dan dijumlah dalam sehari, lumayan juga lho, waktu surga (alias menit-menit tenang) yang aku peroleh dalam sehari, hahaha! 😀

***

blog4

Toen we 2 jaar geleden van een appartement naar een gewoon huis verhuisden (Sky was toen anderhalf jaar oud), had ik een nieuw “probleem” ontdekt met betrekking tot het douchen. Natuurlijk hebben alle (nieuwe) moeders een probleem met het douchen, want hoe moet je het doen als je een kindje hebt? Neem je het kindje mee of laat je hem ergens spelen/slapen/wat dan ook, of doe je half-half? Douchen als je partner/man thuis is, is natuurlijk de makkelijkste. En toen Sky nog een baby was ging ik soms douchen als zij sliep of zette ik haar in een wipstoeltje voor de badkamer en liet ik de deur openstaan (het woord ‘privacy’ is foetsie op het moment dat je moeder wordt, dat weet iedereen).

Toen Sky begon te lopen werd het al iets moeilijker om een paar minuten onder de douche te staan. Het middagdutje werd vaak een haarwas-moment voor mij, of ik liet haar met een (water) speelgoed in de badkamer spelen, of ik wachtte totdat mijn man thuiskomt. Heel soms durfde ik Sky buiten de badkamer alleen te laten, voor een paar minuten. Het ging eigenlijk altijd goed, er gebeurde niks geks. Maar ja, haastig douchen is ook niet zo lekker…

Als dat allemaal gelijkvloers gebeurt, dan is het nog te overzien, vind ik. Maar hier in ons huis is de badkamer op de bovenverdieping. Ik moest Sky dus elke morgen naar boven meenemen als ik wilde douchen. Voor diegenen die zich afvragen waarom niet gaan douchen als mijn man ‘s morgens nog thuis is voordat hij naar zijn werk gaat: ik weet dat het zo’n beetje onze eigen schuld is, maar we houden erg van “uitslapen” (ik heb het gewoon heel hard nodig, zeg ik altijd), dus we stellen het wakker worden vaak zo lang mogelijk uit én we willen ook nog samen als een gezin ontbijten. Dus…er blijft ‘s morgens simpelweg geen minuut over voor mij om alleen te gaan douchen.

Afijn, ik heb op een gegeven moment een prima regelmaat gevonden. Tussen 2 en 3 jaar ging Sky altijd met mij mee naar boven. Ik lette wel op dat het traphek dicht was, en dat er geen gevaarlijke dingen in beide slaapkamers waren. We namen ook altijd iets om te spelen mee. Aan het begin kwam Sky wel gauw naar de badkamer toe, maar ze bleef steeds langer in haar slaapkamer om alleen te spelen. En ik durfde steeds langer haar zo alleen te laten om rustig te gaan douchen.

Vanaf haar derde jaar begon zij af en toe te weigeren om mee naar boven te gaan. Wat nu? Ik besloot haar te vertrouwen en haar alleen beneden te laten. Liedjes- of luister cd’s opzetten, een paar lege papiertjes geven om te tekenen of een set speelgoed klaarzetten. Natuurlijk douchte ik aan het begin van deze fase wéér onrustig, nam ik een bliksemdouche om zo snel mogelijk weer beneden te zijn. Maar Sky is gewoon een lief kind, ze weet wat mag en niet mag, ik heb haar nooit op iets geks kunnen betrappen (even afkloppen). Langzaam werd mijn douche-momenten steeds rustiger. Nu kan ik zelfs mijn haar rustig wassen (het duurt twee keer zo lang als een gewone douche) zonder na te denken wat ze beneden aan het doen is. Als ik beneden kom laat ze meestal trots een tekening of een knutselwerkje zien. En vertelt ze trots dat ze zelf heeft geplast of zelf haar neus heeft gesnoten.

Oja, over plassen gesproken: Laatst merk ik iets grappigs. Voorheen voelde de 2 minuten alleen op de wc voor mij als een kleine paradijs (áls er dan geen klein stemmetje die buiten de wc “mama” blijft roepen). Maar sinds zij helemaal zelfstandig naar de wc kan, komt er daar nog 2 minuten bij, de tijd dat zíj op de wc alleen zit! Tel dat maar op gedurende de dag, en heb ik mijn rustmomenten bij elkaar toch mooi gescharreld! 😀

blog2

the man who has a lot of bones

Standard

blog

Percakapan kami sebelum tidur malam ini lagi-lagi menakjubkan, harus segera ditulis sebelum lupa (dan menjadi bahan pemikiran buat kami orang tuanya). 😉

Sky (sambil meraba ujung lututnya): “Mama, ini apa sih sebetulnya?”
Aku (langsung berpikir bahwa ini kesempatan untuk memberi les anatomi kecil-kecilan): “Itu tulang. Ada di bawah situ dan keras. Tubuh kita terdiri dari banyak sekali tulang, dari ujung kepala sampai jari kaki. Tanpa tulang kita tidak bisa berdiri atau bergerak. Ini, coba deh kamu raba-raba yang terasa keras ini (aku menunjukkannya antara lain tulang di bahu, di kaki dan jari-jarinya, yang mudah diraba).”

Sky (sekarang meraba pahanya): “Ini empuk ma, kalau ini apa ya?”
Aku: “Itu daging dan kulit. Sama seperti paha ayam yang sering kamu makan itu lho (mungkin bukan bahan perbandingan yang bagus, tapi cuma itu yang terlintas di pikiran, supaya gampang, hehe…). Di tengah-tengah ada tulang, lalu di sekitarnya daging, dan paling atas dibalut oleh kulit.”

Sky: “Apa kita bisa bikin sendiri mam? Bikin orang dari tulang, daging, dan kulit?”
Aku: “Ehmm…ya tapi itu jadi seperti kamu bikin pakai tanah liat. Bisa, tapi tidak hidup, tidak ada kehidupan di dalamnya.”

Sky jelas terlihat berpikir keras. Aku mencoba memberi contoh lain.

blog2Aku: “Seperti Pinokio. Itu dibuat juga kan, dari kayu. Tapi waktu sudah jadi pun tetap belum hidup. Baru setelah diberi kehidupan oleh Ibu Peri dia jadi hidup, masih ingat ceritanya?”
Sky: “Ya…Sebetulnya kita ini semua (boneka) kayu yang berjalan, bisa bicara dan sebagainya…”
Aku: “Eh…ya tapi bukan dari kayu ya.”
Sky: “Lalu, siapa yang memberi kita hidup?”
Aku: “Ehh…itu kita juga tidak tahu. Kita ada…ya begitu saja. (Ampun deh, tidak pernah terbayang bakal ngobrol seperti ini dengan anak umur 3 tahun!).”
Sky: “Mungkin yang membuat itu…”alles-maak-man” (sengaja tidak aku terjemahkan, tapi arti kira-kiranya ‘Bapak pembuat segalanya’)! Hahaha!”

Wah, benar-benar jawaban yang luar biasa nih! Biarpun karena diakhiri dengan tawa aku tahu dia mengira ini jawaban yang lucu, tapi aku melihat kesempatan untuk menjelaskan satu hal lain…

Aku: “Well, memang banyak orang yang berpikir begitu. Orang-orang yang percaya, yang beragama dan pergi ke gereja atau masjid dan sebagainya, mereka menamakan si Bapak yang kamu sebut itu sebagai ‘Tuhan’. Itulah yang dipercaya membuat semua orang dan segala-galanya.”

Sky terlihat berpikir keras lagi. Lalu katanya:
“Hmm…si Bapak itu berarti harus punya tulang banyak banget dong mam…”
😀

***

Het ‘voor-bedtijd’ gesprek was vanavond alweer merkwaardig, eentje om op te schrijven (en na te denken). 😉

Sky (voelend aan het puntje van haar knie): “Mama, wat is dit eigenlijk?”
Ik (dacht dat het een goede kans was om een mini anatomische les te geven): “Dat is een bot. Het zit eronder en het is hard. Ons lichaam bestaat uit heel veel botten, van het hoofd tot aan de kleine teen toe. Zonder botten kunnen we niet staan of bewegen. Hier, voel het maar overal (ik wees onder andere naar haar schouder en haar voeten, waar je de botten duidelijk kunt voelen).”

Sky (nu voelend aan haar bovenbeen): “Dit is zacht, wat is dit dan?”
Ik: “Dat is vlees en huid. Dus het is net als de kippenpoot die je vaak eet (misschien geen goede vergelijking, maar ik dacht dat het voor haar makkelijker om zo te verbeelden). In het midden zit een bot, daaromheen zachte vlees, en weer daaromheen zit de huid.”

Sky: “Kunnen we het dan maken mam? Dat wij mensen maken van bot, vlees, en huid?”
Ik: “Ehmm…ja maar dan het is net als je iets maakt van klei. Dat kan, maar dan zit er nog geen leven in.”

Sky dacht zichtbaar hard na. Ik probeerde een ander voorbeeld te geven.

Ik: “Net als bij Pinokkio. Het is ook gemaakt, van hout dan. Maar het leefde eerst niet. Pas toen de fee hem leven gaf ging hij leven, weet je nog?”
Sky: “Ja…We zijn allemaal eigenlijk lopend hout, die kunnen praten enzo…”
Ik: “Eh…ja maar dan niet van hout.”
Sky: “Wie geeft ons leven dan?”
Ik: “Nou ja, dat weten we dus niet. We zijn er…gewoon. (Zeg, zo’n gesprek heb ik nooit verwacht om te voeren met een 3-jarige!).”
Sky: “Misschien is het een … alles-maak-man! Hahaha!”

Wat een briljant antwoord dit! Door haar lachje denk ik dat zij het eigenlijk best een grappig zelfbedachte antwoord vindt, maar het is een mooie aanleiding voor iets anders…

Ik: “Nou, veel mensen denken wel zo. Voor mensen die geloven, die naar de kerk of moskee gaan enzo, die man noemen ze dan ‘God’. Dat is dan de alles-maak-man die mensen en alle andere dingen gemaakt heeft.”

Sky moest weer heel hard nadenken. En toen zei ze:
“Hmm…en die man moet dus wel heel veel botten hebben hè mam…”
😀

blog1

between confidence and arrogance

Standard

blog

“Aku peluk di sini… aku peluk di sana…
Tiga boneka lucu bersama-sama…”

Dikarang sendiri, dinyanyikan sendiri. Sky tiba-tiba menggumamkan lagu ini waktu aku mengantarnya tidur malam ini. Bagus sekali kedengarannya…

Aku tahu bahwa blog ini penuh tulisan rasa bangga terhadap putri kecil kami. Buat sebagian pembaca mungkin agak kelewatan bangganya, tapi sebagai orang tua kami tidak bisa tidak mengungkapkannya (lagipula, kenapa nggak boleh?). Kenyataannya memang Sky dalam banyak bidang mendahului teman-teman seusianya. Boleh dong ditulis di sini, tidak ada salahnya kan merasa bangga dengan kemampuan sendiri. Biarpun begitu, ada beda yang jelas antara bangga dan sombong.

“Mama, aku pintar menggambar ya. Anak-anak lain enggak bisa tuh.”

Waktu kami mendengar Sky bilang begitu, kami sadar sudah waktunya mengajarinya supaya rendah hati. Semua memang harus dipelajari kan ya? Kami berpendapat bahwa seorang anak boleh belajar sebanyak mungkin dari orang tuanya. Karena itulah kami banyak sekali ngobrol dengan Sky, memenuhi rasa ingin tahunya yang luar biasa, dan menjelaskan segala sesuatunya, sampai ke hal-hal yang kecil dan terlihat remeh sekalipun.

– Kami mengajarinya bahwa setiap anak punya sesuatu yang spesial. Mungkin dia pintar menggambar, tapi anak lain mungkin jago berolahraga, atau menari, atau menyanyi, atau membantu sesama, atau membagi mainannya, dll.

– Dia boleh menyebutkan bakat dan kemampuannya sendiri, tapi tidak perlu menambahkan bahwa anak lain tidak bisa ini – itu. Mungkin anak lain masih harus belajar, dan mungkin di kesempatan lain dia yang harus belajar dari anak-anak itu.

– “Aku akan mencoba sebaik mungkin (I will do my best)” adalah satu kalimat yang sangat penting (dan memang sekarang sering dia pakai). Dengan mengucapkannya dia sadar bahwa apapun hasilnya, yang lebih penting adalah kemauan dan usahanya. Dan ini juga bisa digunakan untuk menghibur anak lain kalau tidak berhasil: “Tapi kamu sudah mencoba sebaik mungkin, bagus lho!”

– Kami memujinya kalau dia berbuat baik, atau membuat sesuatu yang bagus. Tapi kami juga berusaha jujur pada diri sendiri. Akhir-akhir ini dia sering mewarnai acak-acakan, hasilnya mirip sarang burung di seluruh halaman gambar. Bedanya seperti bumi dan langit kalau dibandingkan dengan hasil mewarnainya setengah tahun belakangan yang sudah sangat rapi dan bagus. Mungkin dia sedang sengaja ingin melampiaskan emosinya di atas kertas gambar, tapi kami juga berkata jujur bahwa sebetulnya kami lebih suka melihat hasil warnanya yang rapi berwarna-warni.

– Berani mengakui kesalahannya dan hal-hal lain yang kurang bagus. Jelas tidak gampang, tapi sungguh sangat penting.

– Dan sebaliknya, kalau dia tidak suka sesuatu, juga boleh dan harus bilang. Yang ini sudah terbukti, aku sering mendengar dia bilang pada anak lain: “Aku tidak suka kalau kamu begitu!” (dalam bahasa Belanda bunyinya sedikit lebih halus, lebih mirip ke “aku tidak merasa nyaman kalau kamu begitu”).

– Yang terakhir, kami mengajarinya bahwa dia harus bersyukur atas segala yang dimilikinya. Cukup susah dan butuh waktu untuk menjelaskan padanya apa itu “bersyukur” (dan kami merasa bahwa dia sebetulnya belum sepenuhnya mengerti artinya), tapi kami ulangi berkali-kali: bahwa banyak sekali anak lain yang tidak punya atau tidak bisa apa-apa, dan bahwa kita harus saling menolong dan membantu supaya semua anak bisa sama-sama senang dan bahagia.

blog5

***

“Ik knuffel hier… ik knuffel daar…
Drie fijne knuffels bij elkaar…”

Zelfverzonnen, zelfgezongen. Ineens mijmerde Sky dit liedje toen ik haar vanavond naar bed bracht. Zó mooi klonk het…

Ik weet dat deze blog propvol zit met onze trotse betuigingen richting onze dochter. Voor sommigen misschien té, maar als ouders kunnen we het niet helpen om het niet te doen (ja, en waarom niet eigenlijk?). Feit is wel dat Sky in veel gebieden voor loopt op haar leeftijdsgenoten. Dat mag bekend gemaakt worden, er is niets mis mee met trots zijn op je kunnen. Er zit echter een verschil tussen trots en hoogmoed.

“Mama, ik kan heel goed tekenen hè. Andere kindjes kunnen dat niet.”

Toen we deze zin van Sky hoorden, wisten we dat het tijd wordt om het begrip bescheidenheid te leren. Alles moet je leren, toch? We zijn van mening dat een kind heel veel van zijn ouders mag leren. Daarom praten we heel veel met Sky, voeden we haar nieuwsgierigheid, en leggen we alles uit, tot aan de kleine dingen toe.

– We leren haar dat ieder kind iets speciaals heeft. Zij kan misschien goed tekenen, maar een ander kindje is heel goed in sporten, of dansen, of zingen, of elkaar helpen, of speelgoed delen, enz.

– Ze mag haar eigen talenten noemen, uiteraard, maar ze hoeft niet te zeggen dat anderen dat niet kunnen of hebben. Misschien moeten ze dat nog leren, en misschien gaat ze de komende tijd iets van die anderen leren.

– “Ik zal mijn best doen” is een hele belangrijke zin (wat ze nu echt vaak gebruikt). Daarmee beseft ze dat ongeacht wat het resultaat is, dat haar wil en moeite zwaarder telt. En dit kan ze weer gebruiken om anderen te troosten wanneer iets niet lukt: “Maar je hebt je best gedaan, goed zo!”

– We complimenteren haar als ze iets goeds, leuks, of moois heeft gedaan en gemaakt. Maar we proberen nu kritisch naar onze eigen stem te luisteren. De laatste tijd kleurt ze soms slordig (zo’n vogelnest op de hele tekening, in tegenstelling tot een ingekleurde kleurplaat). Misschien heeft ze even de behoefte om wild te gaan bij het kleuren, maar we zeggen wel eerlijk dat wij de netjes gekleurde plaatjes eigenlijk mooier vinden.

– Haar fouten en andere minder leuke dingen (durven te) erkennen. Niet makkelijk, maar wel heel belangrijk.

– En andersom, als ze iets niet leuk vindt, moet ze dat ook zeggen. Het gaat heel goed op dit punt, ik heb nu vaak gehoord dat ze zegt: “Ik vind het niet fijn dat je zo doet!”

– Als laatst, we leren haar dat ze dankbaar moet zijn met wat ze allemaal heeft. Het kost tijd en moeite om haar uit te leggen wat “dankbaar” is (en we vermoeden dat ze het eigenlijk nog niet helemaal snapt), maar we herhalen het keer op keer: dat er veel andere kindjes die niet veel hebben, en dat wij elkaar moeten helpen zodat alle kindjes even blij en gelukkig mogen zijn.

blog1

a day in her birthcity, Rotterdam

Standard

blog3

blog4

Rotterdam. Kota yang menyimpan kenangan spesial kami. Kota di mana kami menjalani momen-momen penting di hidup kami, bergandengan tangan menuju ke city hall untuk mendaftarkan partnership, membuat akte nikah, melaporkan kelahiran putri kami. Kota ini mempunyai vibes yang membuat kami jatuh hati. Dulu, dan ternyata sampai sekarang. Sudah satu setengah tahun kami pindah, tapi setiap kali kami mengunjungi kota ini lagi, vibes yang sama masih terasa.

Hari Jumat lalu Joop ada janji di Rotterdam. Jadi kami mengambil kesempatan untuk sekalian menjadikannya hari keluarga, untuk jalan-jalan bareng. Paginya aku membawa Sky ke taman bermain besar di dekat rumah kami yang dulu. Waktu berumur 1 tahun dia sering bermain di sana, tiap kali dia senang sekali. Dan kali ini juga, tetap seru. Setelahnya kami berjalan melewati Rumah Sakit tempatnya dilahirkan. Aku menunjukkannya sebuah jendela di lantai 6 (foto terakhir), tempat kami berdua bertemu untuk pertama kalinya, 3 tahun lalu.

Setelah Joop selesai dengan urusannya, kami bersama-sama naik metro (ini juga istimewa tentunya!) ke pusat kota. Banyak yang berubah. Ada gedung baru (Markthal) yang belum pernah kami lihat. Dan taman-taman kota baru. Beberapa toko sudah hilang, atau berganti. Yang masih tetap sama, adalah suasana open, terbuka yang terasa di mana-mana. Campuran beragam bahasa yang terdengar di jalan. Orang asing yang memberi senyuman (memang harus diakui bahwa cuaca cerah bermandi matahari saat itu membantu sekali). Mudahnya bertukar kata dengan sesama pengunjung kota. Seorang Ibu yang memberi Sky sebuah mainan dari paket McD-nya. Semua ini pasti terdengar terlalu romantis, tapi kota ini memang mempunyai tempat khusus di hati kami. Rotterdam.

***

blog1

blog0

Rotterdam. De stad die onze speciale herinneringen bewaart. Waar wij verschillende keren hand-in-hand naar het gemeentehuis gingen: voor onze partnerschap, voor onze trouwakte’s, voor de geboorteakte van onze dochter. We hielden van deze stad, het heeft bepaalde vibes die ons aantrekt. En blijkbaar is het nog steeds ‘houden van’. We zijn inmiddels anderhalf jaar verhuisd en elke keer als wij Rotterdam bezoeken dan treffen die vibes ons weer.

Afgelopen vrijdag moest Joop voor een afspraak naar Rotterdam toe. We hebben het maar gelijk als een familie dagje-uit gemaakt. Ik nam Sky naar een grote speeltuin vlakbij ons oude huis. Ze heeft daar als 1-jarige vaak gespeeld, het was elke keer feest en nu ook weer. Daarna wandelden we langs het ziekenhuis waar zij geboren is. Ik heb haar naar een raam op de 6e verdieping gewezen (laatste foto). Waar ik haar voor de eerste keer ontmoet, 3 jaar geleden.

Toen Joop klaar was zijn we samen met de metro (ook feest!) naar het stadscentrum gegaan. Er is alweer veel veranderd. De Markthal hebben we nog nooit gezien. En de mooie, speelse tuinen. Een paar winkels zijn weg en andere nieuwe zijn erbij gekomen. Wat wel blijft, is de open sfeer. Een mengelmoes van talen op straat. Vreemden die elkaar een glimlach geven (het helpt ook dat het zo’n mooie zonnige dag was). Het gemak om een praatje te maken. Een mevrouw die Sky zomaar een figuurtje uit haar McD kindermenu gaf. Ja het klinkt erg romantisch allemaal, maar deze stad heeft voor altijd een plek in ons hart. Rotterdam.

blog

blog2