Tag Archives: hidup

kids philosophy and climbing

Standard

blog 5d

Sky: “Kenapa kita nggak pernah bertanya-tanya apakah kita sebetulnya betul-betul hidup?”

blog 5cAnak ini…dengannya kita bisa berdiskusi dan berfilosofi. “Dalam” kalau orang bilang, atau “jeru” dalam bahasa Jawa. Seru sih, tapi kadang bikin pusing juga, hehe…

Tentang bagaimana makhluk luar angkasa melihat ke kita (mungkin mereka menganggap hidup kita ini bukan hidup), tentang meninggal dunia (kapan kira-kira kamu bakal meninggal, mam?), tentang jatuh cinta, tentang berbagi makanan dengan mereka yang tidak punya makanan (kalau aku seorang koki, aku pasti akan membagi-bagi makanan buat orang-orang), tentang kapan seorang anak mulai boleh punya telepon sendiri, tentang kenapa anak sering tidak mendengar suara orang tuanya kalau sedang sibuk mengerjakan sesuatu (sungguh lho mam, bukannya aku nggak mau berbuat, tapi aku benar-benar nggak mendengar suaramu, sungguh!)
Ah, serunya. 🙂

Di foto terlihat bagaimana akhir-akhir ini dia suka sekali memanjat-manjat dan bergelantungan. Makin canggih saja, dan makin bikin deg-degan. 😉

***

blog 5b
Sky: “Waarom vragen we ons nooit af of wij eigenlijk echt leven?”

Dit kind…met haar kun je zó leuk gaan filosoferen. Diep, soms heel diep. Leuk, maar ik krijg er soms wel hoofdpijn van…hehe…

Over hoe ruimtewezens naar ons kijken (misschien vinden zij ons leven geen leven), over doodgaan (wanneer ga jij dood, denk jij, mama?), over verliefdheid, over eten delen met mensen die geen eten hebben (als ik een kok zou zijn, zou ik eten aan de zwervers geven), over wanneer een kind een mobiele telefoon zou mogen krijgen, over waarom een kind vaak zijn ouders’ stem niet hoort als hij met iets bezig is (echt waar hoor mam, het is niet dat ik het niet wil doen, maar ik hoor jou gewoon niet, echt niet!)
Heerlijk! 🙂

Op de foto’s is te zien hoe zij de laatste tijd veel klim- en bewegingskunstjes onder de knie heeft gekregen. 😉

blog 5f

blog 5

blog 5a

blog 5e

blog 5g

growing power

Standard

blog 5

Di tengah trotoar dia berhenti, turun dari skuter/otopetnya. Matanya memandangku lekat-lekat: “Mam, tadi di sekolah aku tiba-tiba merasa…bahwa aku kuat, bertenaga. Bahwa aku bisa ikut berlari, bisa meloncat lebih tinggi. Teman-temanku bisa berlari cepat sekali, tapi sekarang aku merasa bahwa aku juga bisa.”

Perasaan yang menyenangkan pasti, seperti yang kukatakan padanya. Seolah ingin membuktikan ucapannya, dia berhasil meraih palang di rumah panjatan di tempat bermain yang tadinya tidak bisa dia capai, biarpun dengan meloncat. Sekarang tiba-tiba bisa dijangkaunya, begitu saja.

Mungkin ini efek kejadian di pagi harinya juga. Pagi itu kami memberitahunya bahwa Ibu guru yakin dia boleh naik ke kelas 3 sesudah libur musim panas nanti (bulan Agustus). Sebetulnya kami (dia juga) sudah tahu sejak interview orang tua-guru bulan Februari lalu, tapi sekarang sudah betul-betul resmi. Dia senang, tapi juga merasa spannend/tegang. Kelas baru, dengan sebagian besar teman-teman baru, di mana dia kemungkinan besar adalah yang paling muda. Tapi minimal sudah ada kepastian, jadi dia bisa mempersiapkan diri, terutama secara mental. Kami orang tuanya juga ikut spannend, hehe… Penasaran sekali bagaimana dia nanti menjalani kelas barunya. Kita tidak bisa mengatur segala-galanya, tapi yang jelas kami berharap sepenuh hati semoga masa sekolahnya berkesan dan penuh kenangan indah. 🙂

Note: Di Belanda resminya anak yang berumur 6 tahun sebelum atau saat libur musim panas boleh naik ke kelas 3, kalau sudah siap. Siap dalam arti si anak sudah bisa berkonsentrasi dan mengerjakan tugas secara mandiri. Karena di kelas 3 anak mulai belajar membaca, menulis dan berhitung. Terkadang ada pengecualian, kalau anak memang belum siap maka dia boleh duduk setahun lagi di kelas 2. Dan seperti Sky, kalau memang terbukti sudah siap secara fisik dan mental, maka boleh naik kelas walaupun dia baru saja berulang tahun ke-5.

***

blog 5b

Midden op de stoep stopte ze, stapte van haar step af. Ze keek mij ernstig aan: “Mam, ik voelde vandaag op school ineens…dat ik kracht heb. Dat ik mee kan rennen. Dat ik hoger kan springen. Mijn vriendinnen kunnen snel rennen maar nu voel ik dat ik dat ook kan.”

Een heerlijk gevoel, lijkt mij, en dat heb ik ook tegen haar gezegd. Alsof zij dat wil bewijzen, hing ze kort daarna aan een rekstok bij de speeltuin waar ze tot voor kort niet kon reiken, ook niet door te springen. Nu wel, zomaar.

Misschien speelt ook een rol dat wij haar die ochtend vertelden dat zij, volgens haar juf, na de zomervakantie zeker naar groep 3 gaat. Dat weten wij (zij ook) eigenlijk sinds het laatste oudergesprek in februari, maar nu is het helemaal officieel. Zij vindt het leuk, maar ook spannend. Een nieuwe klas, met merendeel nieuwe kinderen, waar zij waarschijnlijk de jongste zal zijn. Maar nu er zekerheid is, kan zij zich voorbereiden op wat er komen zal. Wij vinden het ook spannend, super benieuwd hoe ze het straks gaat ervaren. Je hebt niet alles in de hand, maar we hopen van harte dat zij hele leuke en leerzame tijd zal beleven op school. 🙂

blog 5a

life will go on, with new glasses

Standard

blog 4bSky duduk termenung dan berkata lembut: “Tahu nggak mama, kadang aku berpikir…apakah semua ini berlanjut terus. Apakah hidup terus berjalan… Apakah hidup sesuatu yang menyenangkan? Dan kita, sebetulnya kita ini apa ya?”
Ahh, filsuf kecil kami. Bukan kali itu saja kami terpesona dengan isi pikirannya. Tentang hidup dan mati, tentang cara kerja tubuh kita, tentang Tuhan dan kepercayaan, tentang alam semesta dan segala isinya, tentang asal-muasal manusia… kadang susah dipercaya bahwa kami “harus” membicarakan segala hal ini dengan anak berusia 5 tahun.

Minggu ini dia mendapatkan 2 kacamata baru: yang biasa dan kacamata hitam. Setelah 2,5 tahun kacamata lamanya harus diganti. Sudah terlalu kecil untuk ukuran wajahnya dan silindernya juga ternyata berkurang sedikit. Dia cepat sekali terbiasa dengan kacamata barunya, yang buatnya adalah yang paling bagus sedunia! 🙂

***
Sky zat dromerig voor zich uit te staren en zei mijmerend: “Weet je mama, soms denk ik…of alles gewoon door gaat. Of het leven zó door gaat…Is het fijn zo, het leven? En wat zijn wij eigenlijk?”
Ahh…onze kleine filosoof. Het was niet de eerste en enige keer dat wij geconfronteerd worden met haar gedachtes. Over leven en dood, over de werking van ons lichaam, over God en geloof, over het heelal en de ontstaan van mensheid…het is soms niet voor te stellen dat wij al deze kwesties “moeten” bespreken met onze 5-jarige.

Ze kreeg deze week haar nieuwe bril én zonnebril. Na 2,5 jaar is haar oude bril aan vervanging toe. Te klein geworden voor haar gezicht, en haar sterkte is ook iets afgenomen. Ze went er heel snel aan, en vind haar bril de mooiste die er is! 🙂

blog 4

blog 4a

little butterflies

Standard

blog 3

Sky: “Aku nggak suka melihat jari-jari kaki. Nggak enak dilihat. Kecuali jarinya T. Punya dia jari kakinya bagus.”

T itu salah satu anak laki-laki di kelasnya. Persis setahun lebih tua, baru saja berulang tahun ke-6. Akhir-akhir ini kami makin sering mendengar namanya. “Menurutku dia anak baik, aku suka”, kata Sky. Dan memang begitu adanya. Kemarin aku ikut mendampingi kelasnya mengunjungi museum. Kebetulan Sky dan T ada di grupku, bersama 3 anak lain. Setelah 2 jam bersama-sama aku mengakui bahwa Sky memang benar: T itu anak baik.

Saat berjalan kaki ke museum T sempat memetik setangkai bunga dandelion. Selama di museum bunganya dia pegang terus (kecuali kalau dia ingin melakukan sesuatu, maka aku boleh memeganginya sebentar). Di perjalanan pulang ke sekolah aku melihat Sky dengan bunga itu di tangannya. Bunganya sih sudah layu. Tapi waktu aku berjalan di belakang mereka, mengamati dua anak yang asyik mengobrol dengan bunga itu di tengah-tengah…mau tidak mau aku senyum-senyum sendiri. 🙂

Oya, kalau ada yang bertanya-tanya seperti aku, bagaimana ceritanya kok Sky bisa melihat jari-jari kaki T di kelas? Nah, ternyata begini: T sedang belajar berhitung, menjumlahkan sampai 20, tapi jari-jari tangannya tidak cukup. Jadi dicopotnya sepatu dan kaus kakinya, dan dengan demikian jari-jari kakinya bisa ikut dipakai. 😀

NB: Satu lagi detail tambahan. 😉 Dua minggu sesudah tulisan ini Sky berulang tahun. Di kelas dia boleh duduk di singgasana (kursi tinggi) dan anak-anak lain membuat lingkaran untuk menyelamatinya satu-persatu. Aku melihat T tidak cuma menyalaminya, tapi juga mengecup ringan pipinya. *meleleh* 😍

***

Sky vertelde: “Ik vind tenen eigenlijk niet mooi. Niet leuk om er naar te kijken. Behalve die van T. Hij heeft mooie tenen.”

T is een jongen uit haar klas. Precies een jaar ouder, dus net 6 geworden. De laatste tijd horen we zijn naam steeds vaker. “Ik vind hem een leuke jongen”, zei Sky. En ja, het is zo. Ik ben gisteren meegegaan met hun klas-uitje naar het natuurmuseum. Toevallig zaten Sky en T in mijn groep, samen met 3 andere kinderen. Na 2 uur samen te zijn kan ik Sky wel beamen: T is een leuke jongen.

Onderweg naar het museum heeft T een paardenbloem geplukt. Gedurende het hele museum bezoek heeft hij de bloem vastgehouden (behalve als hij iets wilde doen, dan mocht ik het even vasthouden). Op de terugweg naar school zag ik dat Sky die bloem, die intussen al helemaal slap was, in haar handen had. Ik liep achter ze aan, zag twee kindjes gezellig naast elkaar lopen kletsen met een bloem in het midden, en kon mijn glimlach moeilijk onderdrukken. 🙂

Trouwens, als je je zoals ik afvraagt hoe het komt dat Sky T’s tenen kon zien? Nou, het zit zo: T wilde sommetjes gaan maken tot 20, maar had aan zijn vingers niet genoeg. Daarom trok hij toen zijn schoenen en sokken uit, om zijn tenen erbij te betrekken. 😀

PS: Nog een detail erbij. 😉 Twee weken na deze post is Sky jarig geweest. Ze mocht op de hoge troon in de klas zitten en de andere kinderen liepen in de kring om haar te feliciteren. Ik zag T, naast een handje, ook vlug een kusje op Sky’s wang geven. *smelt smelt* 😍

blog 4

will be a grandma (someday, I think)

Standard

blog-1

Sky: “Kalau aku nanti punya anak, berarti mama jadi…Oma?”
Aku: “Iya betul.”
Sky: “Dan papa berarti jadi…Opa! Hahaha!”
(entah mengapa dia menganggap ini lebih lucu daripada aku jadi Oma)
Sky: “Emm, lalu kalau sudah begitu, aku memanggil mama…(dia menyebut namaku)?”
Aku: “Enggaklah, kamu tetap bilang ‘mama’ aja. Aku kan selalu dan selamanya tetap sebagai mamamu.”
Sky: “Juga kalau aku nanti…berumur 20 tahun? (aku mengangguk) O, aku baru tahu…”
Aku: “Ya, aku akan selalu jadi mamamu dan kamu selalu jadi anakku.”
(dia harus berpikir keras mencerna kalimat ini)
Sky: “Mama, kalau kamu nanti jadi Oma, mau nggak sering melakukan hal-hal menyenangkan bersama anak-anakku?”
Aku: “O ya tentu! Senang deh! Dan kalau kita tidak tinggal terlalu jauh, aku mau lho ikut menjaga mereka. Pasti seru.”
Sky: “Kalau aku tinggalnya jauh, nanti kami datang berkunjung ya. Nanti kita bisa ngobrol seru berdua lagi. Ya?”
(oh oh oh, anak ini sudah berencana macam-macam aja…baru 4 1/2 tahun umurnya!)

Waktu aku memeluknya dan mengucapkan “selamat tidur” (selalu dalam bahasa Indonesia) sebelum aku turun ke lantai bawah, dia berbisik lembut di telingaku: “Oh mamaku sayang…mama tuaku sayang…”
(hmm…kenapa ada kata ‘tua’ nya ya???)

NB: Di foto terlihat gambar yang dibuatnya baru-baru ini untuk Oma (Oma-nya yang asli ya). Dia menjelaskan: “Oma rambutnya pendek abu-abu dan gaunnya berwarna ungu penuh bunga. Oma suka sekali sama bunga. Dan dia sedang mengajak anjingnya berjalan-jalan, dipegangnya tali leher anjing erat-erat.”

***

blog-1a
Sky: “Als ik kinderen heb, ben je dus…Oma?”
Ik: “Ja, dat is zo ja.”
Sky: “En papa is dus…Opa! Hahaha!”
(geen idee waarom ze dit grappiger vond dan ik als Oma)
Sky: “Uhm, en noem ik jou dan…(ze noemde mijn naam)?”
Ik: “Nee joh, je blijft gewoon altijd ‘mama’ tegen me zeggen. Ik blijf toch voor altijd je mama.”
Sky: “Ook als ik…20 jaar ben? (ik knikte) O, dat wist ik niet…”
Ik: “Ja, ik blijf altijd je mama en je blijft altijd mijn dochtertje.”
(ze moest er wel even over nadenken)
Sky: “Mama, zou je dan…als je Oma bent, leuke dingen met mijn kinderen doen?”
Ik: “Oja zeker! Heel veel leuke dingen zelfs! En als wij niet zo ver van elkaar wonen, dan wil ik wel op ze passen hoor, vind ik leuk.”
Sky: “Als we ver wonen, dan komen we op bezoek. Dan kunnen we met z’n tweeën babbelen, goed?”
(oh oh oh, wat heeft ze dit allemaal toch al op een rijtje…op 4 1/2-jarige leeftijd al)

Toen ik haar knuffelde om welterusten (“selamat tidur”, altijd in het Indonesisch) te zeggen voordat ik naar beneden ging, zei ze zacht terug: “Oh mijn lieve mama toch, mijn oude lieve mama…”
(hmm…had dat woordje ‘oud’ echt wel gemoeten??)

PS: Op de foto is haar recente tekening voor Oma (haar echte Oma dan). Ze legde uit: “Oma heeft kort grijs haar en paarse jurk met bloemetjes. Ze houdt erg veel van bloemen. En hier is ze haar hond aan het uitlaten en ze houdt de riem goed vast.”

the man who has a lot of bones

Standard

blog

Percakapan kami sebelum tidur malam ini lagi-lagi menakjubkan, harus segera ditulis sebelum lupa (dan menjadi bahan pemikiran buat kami orang tuanya). 😉

Sky (sambil meraba ujung lututnya): “Mama, ini apa sih sebetulnya?”
Aku (langsung berpikir bahwa ini kesempatan untuk memberi les anatomi kecil-kecilan): “Itu tulang. Ada di bawah situ dan keras. Tubuh kita terdiri dari banyak sekali tulang, dari ujung kepala sampai jari kaki. Tanpa tulang kita tidak bisa berdiri atau bergerak. Ini, coba deh kamu raba-raba yang terasa keras ini (aku menunjukkannya antara lain tulang di bahu, di kaki dan jari-jarinya, yang mudah diraba).”

Sky (sekarang meraba pahanya): “Ini empuk ma, kalau ini apa ya?”
Aku: “Itu daging dan kulit. Sama seperti paha ayam yang sering kamu makan itu lho (mungkin bukan bahan perbandingan yang bagus, tapi cuma itu yang terlintas di pikiran, supaya gampang, hehe…). Di tengah-tengah ada tulang, lalu di sekitarnya daging, dan paling atas dibalut oleh kulit.”

Sky: “Apa kita bisa bikin sendiri mam? Bikin orang dari tulang, daging, dan kulit?”
Aku: “Ehmm…ya tapi itu jadi seperti kamu bikin pakai tanah liat. Bisa, tapi tidak hidup, tidak ada kehidupan di dalamnya.”

Sky jelas terlihat berpikir keras. Aku mencoba memberi contoh lain.

blog2Aku: “Seperti Pinokio. Itu dibuat juga kan, dari kayu. Tapi waktu sudah jadi pun tetap belum hidup. Baru setelah diberi kehidupan oleh Ibu Peri dia jadi hidup, masih ingat ceritanya?”
Sky: “Ya…Sebetulnya kita ini semua (boneka) kayu yang berjalan, bisa bicara dan sebagainya…”
Aku: “Eh…ya tapi bukan dari kayu ya.”
Sky: “Lalu, siapa yang memberi kita hidup?”
Aku: “Ehh…itu kita juga tidak tahu. Kita ada…ya begitu saja. (Ampun deh, tidak pernah terbayang bakal ngobrol seperti ini dengan anak umur 3 tahun!).”
Sky: “Mungkin yang membuat itu…”alles-maak-man” (sengaja tidak aku terjemahkan, tapi arti kira-kiranya ‘Bapak pembuat segalanya’)! Hahaha!”

Wah, benar-benar jawaban yang luar biasa nih! Biarpun karena diakhiri dengan tawa aku tahu dia mengira ini jawaban yang lucu, tapi aku melihat kesempatan untuk menjelaskan satu hal lain…

Aku: “Well, memang banyak orang yang berpikir begitu. Orang-orang yang percaya, yang beragama dan pergi ke gereja atau masjid dan sebagainya, mereka menamakan si Bapak yang kamu sebut itu sebagai ‘Tuhan’. Itulah yang dipercaya membuat semua orang dan segala-galanya.”

Sky terlihat berpikir keras lagi. Lalu katanya:
“Hmm…si Bapak itu berarti harus punya tulang banyak banget dong mam…”
😀

***

Het ‘voor-bedtijd’ gesprek was vanavond alweer merkwaardig, eentje om op te schrijven (en na te denken). 😉

Sky (voelend aan het puntje van haar knie): “Mama, wat is dit eigenlijk?”
Ik (dacht dat het een goede kans was om een mini anatomische les te geven): “Dat is een bot. Het zit eronder en het is hard. Ons lichaam bestaat uit heel veel botten, van het hoofd tot aan de kleine teen toe. Zonder botten kunnen we niet staan of bewegen. Hier, voel het maar overal (ik wees onder andere naar haar schouder en haar voeten, waar je de botten duidelijk kunt voelen).”

Sky (nu voelend aan haar bovenbeen): “Dit is zacht, wat is dit dan?”
Ik: “Dat is vlees en huid. Dus het is net als de kippenpoot die je vaak eet (misschien geen goede vergelijking, maar ik dacht dat het voor haar makkelijker om zo te verbeelden). In het midden zit een bot, daaromheen zachte vlees, en weer daaromheen zit de huid.”

Sky: “Kunnen we het dan maken mam? Dat wij mensen maken van bot, vlees, en huid?”
Ik: “Ehmm…ja maar dan het is net als je iets maakt van klei. Dat kan, maar dan zit er nog geen leven in.”

Sky dacht zichtbaar hard na. Ik probeerde een ander voorbeeld te geven.

Ik: “Net als bij Pinokkio. Het is ook gemaakt, van hout dan. Maar het leefde eerst niet. Pas toen de fee hem leven gaf ging hij leven, weet je nog?”
Sky: “Ja…We zijn allemaal eigenlijk lopend hout, die kunnen praten enzo…”
Ik: “Eh…ja maar dan niet van hout.”
Sky: “Wie geeft ons leven dan?”
Ik: “Nou ja, dat weten we dus niet. We zijn er…gewoon. (Zeg, zo’n gesprek heb ik nooit verwacht om te voeren met een 3-jarige!).”
Sky: “Misschien is het een … alles-maak-man! Hahaha!”

Wat een briljant antwoord dit! Door haar lachje denk ik dat zij het eigenlijk best een grappig zelfbedachte antwoord vindt, maar het is een mooie aanleiding voor iets anders…

Ik: “Nou, veel mensen denken wel zo. Voor mensen die geloven, die naar de kerk of moskee gaan enzo, die man noemen ze dan ‘God’. Dat is dan de alles-maak-man die mensen en alle andere dingen gemaakt heeft.”

Sky moest weer heel hard nadenken. En toen zei ze:
“Hmm…en die man moet dus wel heel veel botten hebben hè mam…”
😀

blog1

between confidence and arrogance

Standard

blog

“Aku peluk di sini… aku peluk di sana…
Tiga boneka lucu bersama-sama…”

Dikarang sendiri, dinyanyikan sendiri. Sky tiba-tiba menggumamkan lagu ini waktu aku mengantarnya tidur malam ini. Bagus sekali kedengarannya…

Aku tahu bahwa blog ini penuh tulisan rasa bangga terhadap putri kecil kami. Buat sebagian pembaca mungkin agak kelewatan bangganya, tapi sebagai orang tua kami tidak bisa tidak mengungkapkannya (lagipula, kenapa nggak boleh?). Kenyataannya memang Sky dalam banyak bidang mendahului teman-teman seusianya. Boleh dong ditulis di sini, tidak ada salahnya kan merasa bangga dengan kemampuan sendiri. Biarpun begitu, ada beda yang jelas antara bangga dan sombong.

“Mama, aku pintar menggambar ya. Anak-anak lain enggak bisa tuh.”

Waktu kami mendengar Sky bilang begitu, kami sadar sudah waktunya mengajarinya supaya rendah hati. Semua memang harus dipelajari kan ya? Kami berpendapat bahwa seorang anak boleh belajar sebanyak mungkin dari orang tuanya. Karena itulah kami banyak sekali ngobrol dengan Sky, memenuhi rasa ingin tahunya yang luar biasa, dan menjelaskan segala sesuatunya, sampai ke hal-hal yang kecil dan terlihat remeh sekalipun.

– Kami mengajarinya bahwa setiap anak punya sesuatu yang spesial. Mungkin dia pintar menggambar, tapi anak lain mungkin jago berolahraga, atau menari, atau menyanyi, atau membantu sesama, atau membagi mainannya, dll.

– Dia boleh menyebutkan bakat dan kemampuannya sendiri, tapi tidak perlu menambahkan bahwa anak lain tidak bisa ini – itu. Mungkin anak lain masih harus belajar, dan mungkin di kesempatan lain dia yang harus belajar dari anak-anak itu.

– “Aku akan mencoba sebaik mungkin (I will do my best)” adalah satu kalimat yang sangat penting (dan memang sekarang sering dia pakai). Dengan mengucapkannya dia sadar bahwa apapun hasilnya, yang lebih penting adalah kemauan dan usahanya. Dan ini juga bisa digunakan untuk menghibur anak lain kalau tidak berhasil: “Tapi kamu sudah mencoba sebaik mungkin, bagus lho!”

– Kami memujinya kalau dia berbuat baik, atau membuat sesuatu yang bagus. Tapi kami juga berusaha jujur pada diri sendiri. Akhir-akhir ini dia sering mewarnai acak-acakan, hasilnya mirip sarang burung di seluruh halaman gambar. Bedanya seperti bumi dan langit kalau dibandingkan dengan hasil mewarnainya setengah tahun belakangan yang sudah sangat rapi dan bagus. Mungkin dia sedang sengaja ingin melampiaskan emosinya di atas kertas gambar, tapi kami juga berkata jujur bahwa sebetulnya kami lebih suka melihat hasil warnanya yang rapi berwarna-warni.

– Berani mengakui kesalahannya dan hal-hal lain yang kurang bagus. Jelas tidak gampang, tapi sungguh sangat penting.

– Dan sebaliknya, kalau dia tidak suka sesuatu, juga boleh dan harus bilang. Yang ini sudah terbukti, aku sering mendengar dia bilang pada anak lain: “Aku tidak suka kalau kamu begitu!” (dalam bahasa Belanda bunyinya sedikit lebih halus, lebih mirip ke “aku tidak merasa nyaman kalau kamu begitu”).

– Yang terakhir, kami mengajarinya bahwa dia harus bersyukur atas segala yang dimilikinya. Cukup susah dan butuh waktu untuk menjelaskan padanya apa itu “bersyukur” (dan kami merasa bahwa dia sebetulnya belum sepenuhnya mengerti artinya), tapi kami ulangi berkali-kali: bahwa banyak sekali anak lain yang tidak punya atau tidak bisa apa-apa, dan bahwa kita harus saling menolong dan membantu supaya semua anak bisa sama-sama senang dan bahagia.

blog5

***

“Ik knuffel hier… ik knuffel daar…
Drie fijne knuffels bij elkaar…”

Zelfverzonnen, zelfgezongen. Ineens mijmerde Sky dit liedje toen ik haar vanavond naar bed bracht. Zó mooi klonk het…

Ik weet dat deze blog propvol zit met onze trotse betuigingen richting onze dochter. Voor sommigen misschien té, maar als ouders kunnen we het niet helpen om het niet te doen (ja, en waarom niet eigenlijk?). Feit is wel dat Sky in veel gebieden voor loopt op haar leeftijdsgenoten. Dat mag bekend gemaakt worden, er is niets mis mee met trots zijn op je kunnen. Er zit echter een verschil tussen trots en hoogmoed.

“Mama, ik kan heel goed tekenen hè. Andere kindjes kunnen dat niet.”

Toen we deze zin van Sky hoorden, wisten we dat het tijd wordt om het begrip bescheidenheid te leren. Alles moet je leren, toch? We zijn van mening dat een kind heel veel van zijn ouders mag leren. Daarom praten we heel veel met Sky, voeden we haar nieuwsgierigheid, en leggen we alles uit, tot aan de kleine dingen toe.

– We leren haar dat ieder kind iets speciaals heeft. Zij kan misschien goed tekenen, maar een ander kindje is heel goed in sporten, of dansen, of zingen, of elkaar helpen, of speelgoed delen, enz.

– Ze mag haar eigen talenten noemen, uiteraard, maar ze hoeft niet te zeggen dat anderen dat niet kunnen of hebben. Misschien moeten ze dat nog leren, en misschien gaat ze de komende tijd iets van die anderen leren.

– “Ik zal mijn best doen” is een hele belangrijke zin (wat ze nu echt vaak gebruikt). Daarmee beseft ze dat ongeacht wat het resultaat is, dat haar wil en moeite zwaarder telt. En dit kan ze weer gebruiken om anderen te troosten wanneer iets niet lukt: “Maar je hebt je best gedaan, goed zo!”

– We complimenteren haar als ze iets goeds, leuks, of moois heeft gedaan en gemaakt. Maar we proberen nu kritisch naar onze eigen stem te luisteren. De laatste tijd kleurt ze soms slordig (zo’n vogelnest op de hele tekening, in tegenstelling tot een ingekleurde kleurplaat). Misschien heeft ze even de behoefte om wild te gaan bij het kleuren, maar we zeggen wel eerlijk dat wij de netjes gekleurde plaatjes eigenlijk mooier vinden.

– Haar fouten en andere minder leuke dingen (durven te) erkennen. Niet makkelijk, maar wel heel belangrijk.

– En andersom, als ze iets niet leuk vindt, moet ze dat ook zeggen. Het gaat heel goed op dit punt, ik heb nu vaak gehoord dat ze zegt: “Ik vind het niet fijn dat je zo doet!”

– Als laatst, we leren haar dat ze dankbaar moet zijn met wat ze allemaal heeft. Het kost tijd en moeite om haar uit te leggen wat “dankbaar” is (en we vermoeden dat ze het eigenlijk nog niet helemaal snapt), maar we herhalen het keer op keer: dat er veel andere kindjes die niet veel hebben, en dat wij elkaar moeten helpen zodat alle kindjes even blij en gelukkig mogen zijn.

blog1