papa doesn’t do it neatly…

Standard

blog

Hari ini Sky bilang 3 kali: “Lihat mama! Papa nggak rapi ya!”
Kali pertama dia bilang begitu waktu melihat piring sarapan papa masih ada di meja makan. Kali kedua dia menunjuk ke pintu lemari yang ditinggal terbuka. Dan kali ketiga dia menunjuk ke tissue ingus di ranjangnya sesudah papa (dengan susah payah karena masih pilek) membacakannya buku sebelum pergi tidur.

Yah, anak ini memang cukup rapi sih. Membereskan mainannya tiap malam sebelum tidur biasanya kami lakukan bersama tanpa masalah. Membantu beres-beres dan bersih-bersih juga dia suka (asal tidak terlalu lama). Pintu lemari dan laci-laci harus selalu ditutup rapi dan botol-botol sabun dan shampoo harus berjajar tegak di kamar mandi. Tapi toh hal-hal seperti cuci tangan sesudah bermain di luar atau membawa piringnya ke dapur sesudah makan masih tetap harus kami minta sebelum dia lakukan.

Rapi juga dia di pergaulan sosialnya. Bilang ‘terima kasih’ dan ‘silakan’. Atau ‘sorry’ dan ‘tidak apa-apa’. Atau ‘main bareng yuk?’, ‘bolehkah aku pinjam sebentar?’ dan ‘mau tukar?’. Semuanya dia katakan di situasi yang tepat. Tidak pernah dia mengambil barang orang semaunya dan semua yang dipinjam selalu dikembalikan lagi dengan rapi. Dalam hal ini kami sudah sering mendapat pujian dari para pendidik dan orang tua lain. Tapi seperti yang biasa terjadi dalam kehidupan sehari-hari, semua orang punya cara dan prinsip hidup sendiri-sendiri. Biarpun kami berharap bahwa norma-norma dan etika pergaulan seharusnya hampir sama untuk semua orang, tapi ternyata dalam prakteknya tidak begitu. Aku dan Sky sudah sering mengalami bahwa orang lain bisa berbeda sekali kelakuannya dengan yang biasa kami ajarkan pada Sky. Ada anak-anak (dan pendidiknya) yang tidak menganggap penting untuk bertanya dulu sebelum meminjam barang orang. Tentunya anak-anak tidak mengerti hal ini kalau tidak pernah diajari. Cukup banyak juga anak yang kesulitan memahami ‘bermain bersama’. Kan semua barang ini ‘punyaku’? Boleh saja sih bermain bersama, tapi kamu…ehh…tidak boleh mengambil apa-apa! Begitulah.

Kami mengamati bahwa Sky masih harus banyak belajar untuk menanggapi situasi seperti ini. Kadang dia menangis kalau tidak diperbolehkan meminjam sesuatu atau bermain bersama. Kadang dia justru jadi terlalu memaksa, berulang-ulang meminta untuk bermain bersama. Sampai mengekor anak yang sudah jelas-jelas tidak mau bermain dengannya. Atau kadang dia terpana saja, tidak tahu harus berbuat apa. Kalau kami juga ada di dekatnya dia bakal berlari kepada kami dan menceritakan kejadiannya. Kalau sudah begitu kami yang jadi diuji untuk bertindak yang benar. Ikut campur tangan nggak ya, harus turun tangan nggak? Kalau iya bagaimana enaknya, dengan kata-kata tegas atau samar-samar saja? Kalau kami tidak ikut-ikutan dan membiarkan situasinya berlalu begitu saja ya kami harus memberitahu Sky kenapa kami tidak bertindak. Dan sering harus menghiburnya juga kalau dia sudah frustrasi. Atau memberinya tip-tip, apa yang bisa dikatakannya kalau situasi seperti itu terjadi lagi. Seperti percakapan kemarin malam di ranjangnya sebelum dia tidur (biasanya sekitar setengah jam sebelum tidur dia bakal ngobrol panjang-lebar tentang segala sesuatu, tapi terutama tentang pengalamannya hari itu):

Sky: “Mama… E terus-terusan bilang ‘ini punyaku!’. Semua mainannya. ‘Punyaku!’ katanya…”
Aku: “O…mungkin kamu bisa bilang: Ya, aku tahu itu punyamu, tapi boleh nggak aku pinjam sebentar?”
Sky: “Ya ya…aku sudah bilang! Tapi nggak boleh katanya. Terus-terusan bilang ‘punyaku!’.”
Aku: “Hmm…kamu sudah tanya apa boleh bermain bersama?”
Sky: “Yaaa….dia tidak mau!”
Aku: “Yah, kalau seseorang nggak mau bermain bersama ya kamu tidak bisa memaksa ya. Mungkin kamu harus menunggu dulu dan bermain sendiri dulu.”
Sky: “Tapi aku mau meminjam mainannya!”
Aku: “Ya aku tahu. Tapi mainan itu kan memang punya E. Jadi dia boleh dong bilang ‘nggak boleh’ kalau kamu bertanya saat mau meminjam. Kamu sudah mencoba juga buat tukar mainan?”
Sky: “Tukar… o ya…nanti lain kali aku coba.”

Dan seterusnya.

***

blog1Sky heeft vandaag 3 keer gezegd: “Kijk mama! Papa heeft het niet zo netjes gedaan hè!”
De eerste keer keek ze naar de eettafel, naar zijn onopgeruimd ontbijtbord. De tweede keer wees ze naar de open kastdeur. En de derde keer naar de wc-rol op haar bed, nadat papa haar (met veel moeite vanwege zijn verkoudheid) voorgelezen heeft.

Tja…nette meid is ze best wel inderdaad. Samen aan het eind van de dag al haar speelgoed opruimen kost ons meestal geen moeite. Helpen met schoonmaken vindt ze ook best leuk (als het maar niet te lang duurt). Alle (kast)deuren moeten dicht zijn en alle shampoo flessen rechtop. Maar dingen zoals handen wassen na buiten spelen of haar bord naar de keuken brengen na het eten moeten we toch elke keer nog nadrukkelijk vragen.

Netjes is zij ook in de sociale omgang. ‘Dankjewel’ en ‘alsjeblieft’ zeggen. Of ‘geeft niet’ en ‘sorry’. Of ‘zullen we samen spelen?’, ‘mag ik het even lenen?’ en anders ‘wil je ruilen dan?’. Alles in de juiste context. Nooit iets zomaar afpakken en altijd alles netjes terugbrengen. We hebben hierover genoeg complimentjes gekregen van mede-opvoeders. Maar zoals altijd in het leven, ieder heeft zijn eigen manier en principes. En hoewel wij menen dat de basis normen en waarden toch wel redelijk dezelfde moeten zijn, hebben wij en Sky de verschillende types in de praktijk al ontdekt. Er zijn kinderen (en opvoeders) die niet belangrijk vinden om te vragen of ze iets mogen lenen voordat ze iets pakken. Kinderen zullen het niet direct weten natuurlijk, maar zonder correctie weten ze het ook nooit. Er zijn ook kinderen die ‘samen spelen’ verwarrend vinden. Want alles is toch ‘van mij’? Ja, we zullen samen spelen, maar je krijgt eigenlijk…eh…niets!

We zien dat Sky in deze soort situaties nog veel moet leren. Af en toe moet ze nog huilen als zij iets niet mag hebben of lenen. Soms wordt ze juist te opdringerig met haar ‘samen spelen’-zijn. Dan volgt ze iemand terwijl die persoon duidelijk niet samen met haar wil spelen. Of soms weet ze gewoon niet wat ze moet doen. Als wij ook aanwezig zijn dan rent ze naar ons toe om het hele verhaal te vertellen. En dan is het wéér voor ons een kunst om juist te handelen. Zullen we ons ermee gaan bemoeien of zelfs gaan ingrijpen? Zo ja hoe? Hard ingrijpen of subtiel? Zo niet dan moeten we Sky natuurlijk vertellen waarom we niet gaan ingrijpen. Haar sussen als zij overstuur is. Of haar tips geven wat ze zou kunnen zeggen als zo’n situatie zich weer voordoet. Zoals dit gesprek gisterenavond in bed voordat ze ging slapen (ze heeft meestal zo’n half uur voor bedtijd gebabbeld over alles en nog wat, maar voornamelijk over wat ze die dag meegemaakt heeft):

Sky: “Mama… E heeft de hele tijd ‘van mij!’ gezegd. Al het speelgoed. ‘Van mij!’ zegt ze dan…”
Ik: “O…misschien kun je dan zeggen: Ja, ik weet dat het van jou is, maar mag ik het even lenen?”
Sky: “Ja ja…heb ik al gezegd! Maar ze zegt nee. De hele tijd ‘van mij!’ zeggen.”
Ik: “Hmm…heb je gevraagd of jullie samen kunnen gaan spelen?”
Sky: “Jaaa….wil ze niet!”
Ik: “Nou ja, als iemand echt niet samen wil spelen dan kun je haar niet dwingen hè. Misschien kun je even wachten en eerst alleen spelen.”
Sky: “Maar ik wil het speelgoed lenen!”
Ik: “Ja dat weet ik. Maar dat speelgoed is van E, en ze mag dus ‘nee’ zeggen als je haar vraagt of je het mag lenen. Heb je ook al geprobeerd om te ruilen?”
Sky: “Ruilen… o ja…volgende keer proberen dan.”

Enzovoorts.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s