Monthly Archives: September 2014

when she plays independently

Standard

blog

Sudah beberapa hari ini serumah ingusan dan batuk semua. Sky yang paling mendingan (nggak batuk, cuma sedikit pilek). Hampir selalu begitu memang, dia yang daya tahan tubuhnya paling bagus di antara kami bertiga. Aku pikir pasti karena banyaknya buah yang dia konsumsi setiap hari (hmm, kenapa papa mamanya nggak ikutan banyak makan buah ya? Aneh memang…). Batuk pilek hebat begini betul-betul bikin capek, apalagi ada anak super aktif di rumah. Jadi hari-hari ini kami lebih sering meminta Sky untuk bermain sendiri. Untungnya dia makin bisa, dan makin mau disuruh bermain sendiri. Tapi jangan berharap suasana di rumah jadi tenang lho ya. Kadang dia tetap memanggil-manggil, untuk bertanya sesuatu, bercerita, atau dengan bangga menunjukkan sesuatu yang dibuatnya. Tentu saja kami menanggapinya dengan senang hati, karena ikut bermain secara pasif begini (dengan hanya menanggapi, tidak ikut bermain) juga salah satu bentuk bermain bersama.

Kemarin aku membiarkannya bermain sendiri selama kurang lebih 10 menit. Aku sedang sibuk di dapur dan mendengarnya “sibuk” di ruang keluarga, banyak suara-suara robek… Dan lihatlah hasilnya di foto di atas ini!

“Kamu bikin apa Sky?”, tanyaku penasaran. Sambil setengah mati berusaha untuk tidak langsung membereskan serpihan-serpihan tissue wc yang bertebaran dan juga mencoba untuk tidak langsung memberikan penilaian. Dengan bangga Sky menjawab bahwa itu semua tissue wc yang disobek-sobeknya sendiri dan ditebarkan ke mana-mana. Bahwa tempat di samping sofa hitam itu pura-pura jadi tempat sampah dan karena itu dia ‘membuang’ semuanya ke sana (foto pertama). Hmm…yah…kita manfaatkan saja situasinya ya. Jadilah kami sepanjang sore bermain dengan serpihan-serpihan kertas itu. Pura-pura jadi hujan, lalu salju. Dibuat kelereng-kelereng kecil. Dimasukkan ke macam-macam tempat dari besar sampai kecil. Sebagai kasur empuk buat para boneka, atau pura-pura jadi busa sabun kalau bonekanya harus mandi. Diam-diam, aku akui, aku punguti dan kumpulkan serpihan-serpihan yang paling kecil dan aku gunakan yang besar-besar untuk membuang ingus hidung, sehingga makin lama sebaran kertasnya makin sedikit, hehe… Malamnya kami rapikan dan bereskan semuanya bersama-sama. Sebetulnya menyenangkan juga, tapi mulai sekarang aku bakal mengawasi keberadaan si tissue wc kalau aku memintanya bermain sendiri lagi, hehe… 😉

***

Al een paar dagen zijn we volop aan het snotteren en hoesten. Sky heeft het minst last van (niet hoesten, weinig snot), zoals bijna altijd (ik denk dat het mede door de enorme hoeveelheid fruit is die zij elke dag neemt. Tja…waarom doen we niet mee eigenlijk? Stom is dat…). Twee neuzen (van papa en mama) die veranderd zijn in een soort rivier (en al het water gaat naar beneden…), heel vermoeiend als je dan nog een ondernemende peuter in huis hebt. Dus vragen we Sky deze dagen vaker om alleen te spelen. Gelukkig kan zij dat steeds beter en wil zij dat ook doen, alleen spelen. Verwacht niet een oase van rust hoor. Soms roept ze ons dan nog elke minuut om iets te vragen, te vertellen, of wil ze met trots iets laten zien wat ze gemaakt of bedacht heeft. Maar reageren doen we graag, want passief meespelen is ook een vorm van samen spelen.

Gisteren heb ik haar voor ongeveer 10 minuten alleen laten spelen. Ik was bezig in de keuken en ik hoorde haar wel rommelen in de woonkamer, veel scheur geluiden… Zie op de foto het resultaat!

“Wat heb je gemaakt?”, vroeg ik belangstellend. De neiging om de papieren snippertjes direct op te ruimen onderdrukkend en probeer om niet beoordelend te zijn. Trots antwoordde Sky dat het allemaal wc-papiertjes zijn, door haarzelf in kleine stukjes gescheurd en verspreid. En dat de plek naast de zwarte bank een “alsof” prullenbak was, vandaar dat ze de papiertjes allemaal daar naartoe gooide (eerste foto). Hmmm….tja…zullen we maar van het beste van de situatie gebruikt maken? Daarna hebben we dus de hele middag met de papiertjes gespeeld. Ze waren eens “alsof” regen, dan sneeuw. Kleine knikkertjes van gemaakt. In vele bakjes gestopt en verstopt en verplaatst. Als ondergrond voor knuffel’s bedje, of een soort van schuim als de knuffels in bad moeten. Stiekem, biecht ik toe, raapte ik de allerkleinste snippertjes en gebruikte ik regelmatig de grotere om mijn neus te snuiten, zodat er steeds minder papiertjes verspreid waren, hihi… Aan het eind van de dag ruimden we samen de rest op. Was gezellig, maar voortaan toch de wc-rol in de gaten houden als ik haar alleen laat spelen. 😉

 

2,5 years old today! ♥ first time riding bike with training wheels!

Standard

blog

Sebulan terakhir ini kami mengamati bahwa Sky makin tertarik bersepeda. Bahwa dia makin bisa mengayuh pedal dan menyetir atau mengarahkan sepeda (kami amati saat dia belajar naik go-kart di children farm). Sudah setengah tahun dia berlatih dengan sepeda kayuhnya (sepeda tanpa pedal yang digerakkan dengan kaki), dan pelan-pelan kami mempersiapkannya untuk naik sepeda betulan (masih dengan roda samping tentunya). Beberapa waktu lalu kami bersama-sama membeli beberapa aksesoris sepeda: bendera, bel sepeda dan keranjang kecil. Yang terakhir ini kami gantungi dengan gantungan-gantungan kunci bergambar tokoh-tokoh Disney favoritnya (Mini Tikus dan teman-temannya, dan beberapa princess). Sudah beberapa minggu juga dia berkali-kali bilang bahwa dia ingin sekali punya sepeda berwarna kuning.  Nah, kok ya kebetulan bahwa mama dan papa sudah menyembunyikan sepeda seperti itu di loteng, hihihi… kami temukan di internet, kami bersihkan dan betulkan sedikit, dan kami hiasi dengan aksesoris lucu-lucu. Pagi ini dia boleh menerima kadonya, karena tepat berusia 2,5 tahun. Jadilah untuk pertama kalinya kami berjalan/berlari-lari mengikutinya dari belakang…Sky yang sangat senang dan bangga (ortunya juga sih) dengan sepeda kuning-ungunya yang baru! 🙂

***

De laatste maand zien we dat Sky langzamerhand het fietsen steeds interessanter vindt, dat zij het trappen van de pedalen en ook het sturen van de fiets steeds beter kan (hebben we tijdens het skelter rijden op de kinderboerderij gemerkt). Al een half jaar heeft ze goed kunnen oefenen op haar loopfiets, en langzaam gaan we haar voorbereiden op haar eerste echte fiets, met zijwieltjes. We hebben samen haar fiets-accessoires gekocht: een vlag, een nieuwe fietsbel en een fietsmand. De laatste hebben we volgehangen met sleutelhangers met Disney figuren die zij leuk vindt (Minnie Muis en haar vriendjes, en een paar Disney prinsessen). Al weken zegt ze ook dat ze een gele fiets zou willen hebben. Nou, wat toevallig dat mama en papa zo’n fiets al een tijdje op de zolder hebben opgeborgen! Hihihi…op de kop getikt, opgeknapt, en nu dus ook met leuke accessoires gepimpt. Vanmorgen was het zover, zij mocht haar cadeau voor het “2,5 jaar oud geworden” ontvangen en voor de eerste keer liepen/renden we haar dus achterna op de stoep…een blije en trotse Sky (en ouders) op haar gele-paarse fiets! 🙂

her first dance class (it was awesome!)

Standard

blog

Pagi tadi Sky untuk pertama kalinya mengikuti les menari. Karena ini hari Jumat, papa juga bisa ikut, jadi kami bersama-sama menikmati anak gadis kami menari, berdansa, bergoyang, berlari dan meloncat-loncat. Wah dia senang sekali! Tema les hari ini adalah sebuah cerita anak yang terkenal, tentang kehidupan seekor ulat dari mulai menetas dari telur sampai menjadi kupu-kupu cantik. Setiap fasenya digambarkan dengan gerakan dan tarian, dilengkapi dengan alat-alat bantu dan atribut-atribut lucu. Menarik sekali!

Les tadi pagi sebetulnya cuma percobaan (trial), tapi kami langsung mendaftarkannya untuk les-les berikutnya. Sky tidak sedikitpun terlihat malu-malu atau tidak percaya diri. Bedanya luar biasa dengan tahun lalu waktu kami pertama kali membawanya ikut les musik (ngomong-ngomong, les yang ini juga sebentar lagi mulai lagi, tapi cuma untuk periode yang singkat. Kami tentunya ikut lagi!). Senang sekali melihat bagaimana Sky berkembang dengan pesat di berbagai aspek, yang tadi pagi bisa kami saksikan buktinya: kemampuan bersosialisasi, berani mencoba hal baru, mengikuti instruksi dan contoh yang diberikan guru, dan juga kemampuan motorik, bergerak dan menari! Pagi tadi dia sudah bukan yang paling kecil lagi, bukan juga yang paling besar, tapi yang jelas paling antusias dan bersemangat, pokoknya murid ideal guru menarinya deh, hehe… Malam ini sebelum tidur dia masih mengulang-ulang betapa asyiknya les menari tadi pagi dan bilang: “Nanti aku mau bermimpi tentang menari!” 🙂

***

Vanmorgen had Sky haar eerste peuterdansles. Het is vrijdag, dus papa kan ook mee, en samen hebben we zó genoten van ons dansende, swingende, huppelende, rennende en springende dochtertje. Ze vond het ook super leuk! Het thema van de les van vandaag was Rupsje Nooitgenoeg. De verschillende fases vanaf de ei, het vele eten, de cocon tot en met de mooie vlinder worden al dansend en bewegend, met veel attributen en hulpmiddelen afgebeeld. Prachtig!

Het is een proefles, maar we hebben haar direct voor de komende lessen ingeschreven. Er zat geen greintje meer verlegenheid of onzekerheid bij haar. Wat anders dan vorig jaar toen we voor de eerste keer met haar bij de muziekles zijn geweest (deze les begint ook trouwens weer bijna, maar dan alleen voor een hele korte periode. We zijn uiteraard weer van de partij!). Het is heel leuk om te zien hoe Sky zich ontwikkelt in allerlei gebieden die vanmorgen samen zijn uitgekomen: sociale omgang, nieuwe dingen proberen en doen, instructies en voorbeelden van de juf volgen, en ook het dansen en bewegen zelf. Ze was vanmorgen niet meer de jongste of de oudste, maar wél het meest enthousiaste, een ideale leerling voor de dansjuf! Bij het slapen gaan vanavond herhaalde ze nog hoe leuk het bij de dansles was en zei: “Ik wil straks over dansen dromen!” 🙂

mama has no voice today

Standard

blog2

Kita sering tidak menyadari pentingnya sesuatu sampai kita kehilangannya. Memang klise, tapi begitulah. Hari ini suaraku hilang, cuma bisa berbisik-bisik. Kalau sudah begitu baru sadar betapa banyaknya yang aku ucapkan sehari-hari, terutama dengan adanya anak kecil di rumah (padahal aku bukan tipe yang suka ngobrol lho!). Tapi itu kemarin, waktu aku sudah kehilangan separuh suaraku dan sepanjang hari tetap “harus” berbicara dengan Sky. Jadilah hari ini Joop cuti sehari untuk menemani Sky. Sepanjang pagi dan siang mereka di luar rumah, memberi mama waktu untuk beristirahat. Karena biarpun aku untungnya tidak merasa sakit (kecuali batuk dan sakit tenggorokan), suaraku tentunya harus beristirahat supaya cepat kembali. Moga-moga besok sudah agak bisa ngomong lagi ya. Karena kebutuhannya luar biasa: untuk membacakan buku, untuk menyanyi bersama, untuk menjelaskan sesuatu atau cuma bilang “ya” dan “tidak”, untuk memberi pujian atau justru peringatan, atau sekedar ngobrol ngalor-ngidul tentang boneka, si Tudung Merah, perosotan, kacang-kacangan, anjing dan kucing…

blog4Ngomong-ngomong soal kucing. Ini yang diceritakan papa Joop sepulangnya dari berjalan-jalan di kota bersama Sky: di perpustakaan Sky bermain bersama seorang anak perempuan berusia kurang lebih 3-4 tahun. Anak itu bercerita panjang lebar dan awalnya Sky cuma bilang ‘ya, ya…’ sambil mendengarkan dengan seksama. Tapi begitu anak itu mulai bercerita soal binatang peliharaan, Sky bilang: “Aku juga tidak punya binatang peliharaan. Nggak punya anjing, juga nggak punya kucing. Karena Louis sekarang sudah pergi ke rumah lain. Di rumah kami dia tidak bisa berlari-lari, jadi diambil oleh seorang Bapak.” Wah! Ternyata seluruh cerita pindahnya Louis masih diingatnya dengan sangat baik!

***

Je beseft niet hoezeer je iets nodig hebt totdat je het niet meer hebt. Een klassiek geval. Vandaag ben ik dus mijn stem kwijt, kan alleen maar fluisteren. Dan merk ik pas hoeveel ik eigenlijk op een dag zou willen zeggen, vooral met een veel pratende peuter in huis (en ik ben niet eens een praatgrage type!). Dat was gisteren trouwens. Toen ik mijn stem al half kwijt was en de hele dag toch met Sky “moest” praten. Vandaag heeft Joop toch maar een dagje vrij genomen om voor Sky te zorgen. Samen waren ze de hele ochtend en middag buitenhuis geweest. Heel erg fijn voor mama, om even rustig aan te kunnen doen. Want hoewel ik voor de rest niet echt ziek voel (behalve hoesten en keelpijn), mijn stemband moet natuurlijk wat rust krijgen. Hopelijk mag ik morgen mijn stem al een beetje terug hebben. Het is toch hard nodig: om voor te lezen, om samen te zingen, om uitleg te geven of simpelweg een “nee” te zeggen, om complimenten te geven of juist een waarschuwing, of gewoon om te babbelen over poppetjes, Roodkapje, glijbaan, nootjes, kleurtjes, hondjes en poesjes…

Over poesjes gesproken. Dit vertelde papa Joop toen hij samen met Sky van de bieb terugkwam: Sky heeft samen gespeeld met een meisje van ongeveer 3-4 jaar oud. Meisje praatte honderduit over allerlei dingen. Sky zei aan het begin ‘ja, ja…’ maar luisterde wel aandachtig naar dat meisje. Totdat zij over huisdieren begon. Toen zei Sky: “Nou nee, ik heb geen dieren. Geen hondjes, en ook geen poesjes. Want Louis is naar een ander huis gegaan, hij kan thuis bij ons niet rennen. Dus neemt een meneer hem mee.” Zo! Het hele verhaal van Louis blijft haar dus erg goed bij!

blog3

girly stuff

Standard

blog2Mama: “Sky, sekarang kamu mirip putri ya?” (Dia sedang mengenakan bando favoritnya, yang biasanya dia sebut mirip mahkota)
Sky: “Enggak kok…aku cuma anak perempuan biasa.”

Kadang-kadang, kalau dia mengenakan gaun atau rok lebar yang cantik, atau bando seperti disebut di atas, dia bilang kalau dia jadi mirip princess, alias putri. Tapi ternyata tidak selalu ya. Kemarin di toko mencoba memakai mahkota “betulan” (lihat foto), tapi ternyata dia betul-betul tidak suka. Mungkin karena geli di kepala, hehe…Pokoknya Sky itu tidak suka mengenakan benda-benda yang bikin geli atau tidak nyaman dipakai. Bisa dimengerti. Tapi bukan berarti dia alergi dengan barang-barang bagus lho. Tiap kali kalau mengenakan baju atau sepatu bagus dia bakal mengulang-ulang beberapa kali sehari: “Lihat, bagus ya baju/sepatuku!” Dan kalau kami mau pergi keluar dan memintanya mengenakan sepatu dulu, makin sering kami menemukannya berdiri merenung di depan rak sepatu: “Mama, aku tidak bisa memilih…” Hahaha, aduh nak, anak gadis banget deh kamu! 😀

***

Mama: “Sky, lijk je nu op een prinses?” (Ze heeft een haarbandje in, meestal zegt ze dat het een kroontje is)
Sky: “Nee hoor…ik ben gewoon een meisje.”

Af en toe, als ze een mooi wijd jurkje aan heeft, of dat haarbandje, zegt ze dat ze een prinses is. Maar niet altijd, zo blijkt het. Gisteren in een winkel een “echte” kroon geprobeerd (zie foto), maar ze vindt het toch maar niks. Ik denk omdat het in haar haar kriebelt, hihi… Ze wil liever geen onprettige dingen dragen. Begrijpelijk. Maar ze is niet allergisch voor mooie dingen hoor. Elke keer als ze mooie kleertjes of schoentjes aan heeft dan herhaalt ze dat zeker een paar keer per dag: “Mooi is het hè, mama!” En als we bijna naar buiten gaan en haar vragen om schoentjes aan te trekken, treffen we haar nu steeds vaker bij de schoenenrek staan en zuchten: “Ik kan niet kiezen…” Hahaha…meisje toch! 😀

girls will be girls…

Standard

blog2

Sebelum punya anak, aku selalu berpikir bahwa pendidikan anak akan menentukan bagaimana nanti jadinya si anak. Bahwa kesukaan, pilihan dan tingkah laku anak sangat dipengaruhi oleh lingkungan, terutama oleh orang tua (dan para pendidik lainnya). Tentu ini ada benarnya, tidak ada yang akan membantah. Tapi ternyata tidak 100% benar. Ada hal-hal yang sudah ditetapkan secara alami, a la natura, dari sononya. Hal-hal yang tidak bisa diubah dengan pendidikan. Dalam bahasa keilmuan dikenal sebagai “nature vs nurture“, alias yang bawaan lahir dan yang diajarkan kemudian. Sudah diketahui juga bahwa karakter anak ternyata adalah kombinasi keduanya, bukan hanya dari yang satu atau yang lainnya.

Dulu, kalau aku melihat anak laki-laki yang menjerit-jerit, melempar barang-barang atau bahkan memukul, aku selalu berpikir: Ya ampun, seperti apa ya pendidikan di rumahnya?!? Pemikiran yang sama kalau aku melihat anak-anak perempuan super centil yang sepertinya cuma mementingkan tampak luar, tanpa “isi”. Lalu tentang mainan anak. Kelihatannya anak laki-laki cuma bermain dengan mobil-mobilan dan benda-benda teknis lain, dan anak perempuan, seperti bisa ditebak, bermain dengan boneka dan dapur-dapuran. Dulu aku selalu berpikir: Yah, pasti orang tuanya (atau orang lain) selalu memberinya mainan berjenis tertentu saja. Kalau anak perempuan tidak pernah bermain dengan mobil-mobilan atau anak laki-laki dengan boneka…yah tidak heran kalau mereka tidak mengenalnya, kan? Logis.

Soal warna juga begitu. Anak laki-laki selalu diberi warna biru, hijau atau warna-warna gelap. Sementara anak perempuan sebetulnya lebih beruntung karena bisa mengenakan semua spektrum warna, biarpun keberadaan warna tertentu (baca: merah muda) biasanya tetap mendominasi. Sekali lagi: “salah sendiri”, pikirku dulu, salah orang tua dan pendidik lainnya kalau anak laki-laki bertingkah tipikal laki-laki dan perempuan khas perempuan.

blogMungkin di titik ini ada pembaca yang bertanya-tanya: Lho, apa sih salahnya kalau anak bertingkah khas laki-laki atau perempuan? Sebetulnya nggak ada salah atau betul ya. Sadar gender (jenis kelamin) juga ada bagusnya. Yang kurang bagus itu, menurutku, kalau perbedaan gender disalahgunakan sampai mengerem perkembangan anak: “Anak laki-laki nggak boleh menangis! Anak perempuan nggak boleh memanjat pohon!” Dll dsb. Atau kalau seorang anak laki-laki sebetulnya suka dan bakat menari, tapi dilarang karena itu area perempuan, dan anak perempuan dilarang bermain sepak bola padahal dia ingin sekali. Note: Terus terang saja paragraf ini baru aku tulis belakangan, waktu aku sibuk menerjemahkan dari versi bahasa Belandanya. Karena baru saat menulis dalam bahasa Indonesia aku kepikiran tentang “masalah” ini. Budaya Asia lebih memberlakukan beda jenis kelamin. Di Belanda ada juga, tapi tidak parah. Klub sepak bola wanita sudah umum, dan orang tidak akan kaget kalau mendengar ada anak laki-laki mau ikut les balet. Hehe…

Tapi, itu semua dulu…sebelum aku punya seorang anak perempuan. Sejak awal aku sudah berniat untuk membesarkannya senetral mungkin. Dalam arti bahwa dia bakal mendapat mainan anak laki-laki juga, dan bakal mengenakan warna biru, hijau dan warna-warna gelap lainnya. Sekarang anaknya sudah makin besar dan makin mandiri. Punya keinginan sendiri dan bisa memilih sendiri. Dan apa yang kami lihat sejalan dengan bulan dan tahun yang terus berganti? Bahwa dia ternyata lebih menyukai hal-hal dan mainan khas anak perempuan! Mobil-mobilan memang kadang dia mainkan, tetapi dengan boneka kecil (tentunya boneka anak perempuan) sebagai supir, dengan membawa anjing, keranjang belanja, atau bunga-bunga di bak belakangnya. Mobil pemadam kebakaran digunakan untuk menyelamatkan kucing kecil yang tidak bisa turun dari pohon. Mobil truk panjang ditumpangi supir dan banyak boneka-boneka kecil di atasnya. Mainan dapur-dapurannya digunakan hampir tiap hari untuk menyiapkan makanan-makanan lezat. Sup adalah menu harian kami, begitu juga dengan pesta ulang tahun, tiap hari ada saja bonekanya yang berulang tahun. Cerita-cerita dongeng mulai hidup di dunia fantasinya, tapi tidak ada tempat untuk serigala jahat atau naga yang menyemburkan api. Semua harus bersikap manis, dan putri-putri negeri dongeng saat ini adalah favoritnya.

Lalu, bagaimana dengan anak-anak yang suka memukul dan melempar barang-barang? Syukur Sky tidak pernah melakukannya. Atau mungkin kami pernah mengoreksinya, tapi karena kami sendiri tidak terlalu ingat, berarti kejadiannya tidak sering. Tapi…apa yang aku amati di lingkungan sekitarku? Bahwa memang cuma sedikit anak perempuan yang brutal dan melempar benda-benda atau memukul! Aku tidak ingin menggeneralisasi ya, tapi sejauh pengamatanku ternyata memang kebanyakan anak laki-laki yang secara fisik lebih ‘berani’, kadang sampai memukul segala. Atau minimal lebih suka menghadapi konfrontasi, benda-benda yang bergerak cepat, suara-suara yang keras…lebih daripada anak perempuan. Sekali lagi, tentunya tidak semua anak laki-laki seperti itu! Aku pernah melihat Ibu-ibu yang setengah mati berusaha menenangkan anaknya yang seperti gasing berlarian kesana kemari, dan ada juga Ibu-ibu yang (tampaknya) tanpa perlu ngapa-ngapain anaknya sudah tenang-tenang saja. Baik untuk anak laki-laki maupun perempuan. Pertanyaannya tetap sama: Apakah ini juga disebabkan oleh pendidikan? Misalnya karena orang tua lebih menekankan pada anak perempuannya supaya tidak berteriak-teriak, menebar pasir atau berguling-guling di tanah? Sementara anak laki-laki dibolehkan, atau minimal lebih ditolerir? Mungkin nggak ya? Atau faktor sifat orang tuanya juga, bahwa orang tua yang kalem anaknya lebih mungkin jadi kalem juga? Atau toh sudah ditentukan dari awal waktu masih dikandung Ibu dan dipatri di gen-gen DNA-nya? Bahwa boys will be boys and girls will be girls? Satu hal yang jelas aku percayai: Untungnya kita semua berbeda, membuat dunia menjadi lebih berwarna! 🙂

***

blog1Voordat ik zelf een kindje had, dacht ik altijd dat de manier van opvoeding alles kan bepalen hoe een kind uiteindelijk gaat worden. Dat de voorkeuren, voorliefde en het gedrag van een kind sterk beïnvloedbaar is door de omgeving en vooral door de ouders (of andere opvoeders). Daar zit natuurlijk een waarheid in, daar zal niemand ontkennen. Maar er zijn blijkbaar dingen die door de natuur bepaald zijn. Dingen die je niet veranderd kunt krijgen door alleen opvoeding. In de wetenschappelijke termen bekend als “nature vs nurture“, oftewel wat is aangeboren en wat is aangeleerd. Inmiddels ook al bekend dat het eigenlijk een combinatie is van allebei, niet zozeer de ene of de andere.

Vroeger, als ik kleine jongens zag die hard schreeuwen, met dingen gooien of zelfs slaan, dacht ik: Wát voor opvoeding krijg je in Godsnaam thuis?!? Hetzelfde geldt voor jonge tuttebelletjes, meisjes die alleen over uiterlijk kunnen praten en lijken te weigeren om iets inhoudelijk te bezitten. En over speelgoed voor kinderen. Het lijkt dat jongens alleen met autootjes en andere technische dingen spelen en meisjes dus, juist, de poppen en knuffels en keukentjes. Ik dacht altijd: Tja, ze krijgen waarschijnlijk die typische dingetjes altijd van hun ouders of cadeaus van andere mensen. Als meisjes geen autootjes krijgen en jongens geen poppetjes…geen wonder dat ze dan niets anders kennen dan dat, toch? Logisch. De kleuren ook. Jongens krijgen blauw en groen en andere donkere kleuren, en meisjes hebben meer geluk om eigenlijk bijna alle spectrum van kleuren te mogen dragen, hoewel een bepaalde kleur (lees: roze) toch wel altijd dominant is. Nogmaals: de “schuld” van de ouders en mede-opvoeders dat jongens typische jongens worden, en meisjes typische meisjes. Dacht ik.

In dit punt vragen een paar lezers misschien zich af: Wat is er nou mis mee met die typische dingetjes van jongens en meisjes? Niks! Want er is geen goed of fout. Geslacht bewustzijn is goed om te hebben. Wat minder goed is, in mijn mening, als de verschillen worden misbruikt om de natuurlijke ontwikkeling van kinderen te remmen: “Jongens mogen niet huilen! Het is niet netjes als meisjes in de bomen klimmen!” Enz. Of als een jongen niet mag dansen omdat het een vrouwelijk gebied is, terwijl hij het erg leuk vindt. Of andersom, een meisje dat heel graag wil voetballen. Ik moet wel erbij zeggen dat deze paragraaf heb ik achteraf pas gevoegd, toen ik bezig was dit stukje naar het Indonesisch te vertalen. Omdat dit “probleem” van in hokjes plaatsen op basis van geslacht eigenlijk veel meer in Azië afspeelt.

Maar….dan krijg je je eigen dochtertje. Al sinds het aller begin zweer ik om haar zo neutraal mogelijk op te voeden. In de zin dat zij ook jongens speelgoed krijgt en ook de kleur blauw en groen en andere donkere kleuren. Ze wordt groter en zelfstandiger. Met eigen wil en voorkeuren. En wat zie je naarmate de maanden vorderen? Dat ze toch de meisjes-dingetjes leuker vindt! De autootjes pakt ze wel om ermee te spelen, maar dan met een poppetje er in (een meisje natuurlijk!), met een hondje of boodschappenmandje of bloemetjes achterop. De brandweerauto moet een poes uit de boom redden, de vrachtwagen wordt een bus met een chauffeur en vele andere poppetjes bovenop. De keuken wordt volop gebruikt om allerlei lekkere gerechten voor te bereiden. Soep is onze dagelijkse kost, zo ook een verjaardagspartij. Sprookjes beginnen leven te krijgen in ons huis, en nee geen boze wolf of vuurspuwende draak. Iedereen is lief en de prinsessen zijn favoriet.

En dat slaan en smijten met dingen? Gelukkig heeft Sky dat nog nooit gedaan. Of hebben we haar misschien ooit gecorrigeerd, maar omdat het ons niet bijgebleven is zal het waarschijnlijk niet vaak gebeurt. Maar wat zie ik in mijn omgeving? Dat vrijwel weinig meisjes zo brutaal zijn om met dingen te gooien of iemand te slaan! Ik wil natuurlijk niet veralgemeniseren, maar het zijn vooral toch jongens die fysiek zo ver gaan tot en met slaan aan toe. Of in ieder geval van harde(re) confrontatie, snelheid, bewegende snufjes, harde geluiden houden, meer dan bij meisjes. Nogmaals, niet allemaal natuurlijk! Ik heb wanhopige moeders gezien die proberen hun zoontjes te kalmeren, maar ook moeders die (lijkt alsof ze) niks doen maar rustige zonen hebben. Andersom geldt het ook bij meisjes. De vraag blijft: Is dit ook mede door de opvoeding? Bijvoorbeeld dat ouders meer tegen dochters zeggen dat ze niet zo hard moeten gillen of met zand strooien of van de heuvel afrollen? Terwijl zoontjes dat soort dingen meer getolereerd zijn om te doen? Zou dat kunnen? Misschien door het voorbeeld van de ouders ook? Dat rustige ouders eerder rustige dochters OF zoons hebben? Of zit het toch al vroeg bepaald door de genen? Dat boys will be boys and girls will be girls? Eén ding geloof ik in ieder geval: Gelukkig zijn we allemaal verschillen, het kleurt de wereld zo mooi! 🙂

blog3

the beginning of a friendship

Standard

blog3

Ibu guru di sekolah kemarin bilang kalau Sky sekarang betul-betul ‘los’ di sekolah, terlihat menikmati dan merasa bebas. Dan bahwa sifatnya makin sosial , tidak hanya dengan kata-kata tapi juga dengan tindakan. Tidak hanya bahwa dia mulai berbicara kepada teman-temannya, tapi juga kontak fisik misalnya mengelus atau memeluk. Senang sekali mendengarnya! Karena memang ini alasan utama kami memasukkannya ke preschool. Sifat aslinya memang sudah manis dan peduli orang lain, tapi tanpa pengalaman bagaimana prakteknya terhadap anak-anak lain ya tetap saja ada yang kurang untuk bersifat sosial. Dia memang suka mengobservasi orang dan lingkungan sekitarnya. Tidak terlalu cepat mendekati orang lain, tapi akhir-akhir ini mulai agak sering dilakukannya, sering dengan cara yang mengharukan. Sudah sejak awal saat dia bisa bicara, dia selalu menaruh perhatian kalau ada anak lain yang menangis. Entah kenapa dia seperti tersentuh. Dan sekarang, kalau anak yang menangis itu dikenalnya (misalnya di sekolah), bisa jadi dia bakal mendatangi si anak, menghibur dengan kata-kata atau mengelusnya. Manis sekali!

blog5Selain itu, sudah beberapa bulan ini Ibu guru juga bilang kalau Sky tampak cocok dengan seorang anak perempuan lain di kelasnya. Karena alasan privacy aku bakal menamakan anak ini “E”. Kebetulan juga rumah E cuma berjarak beberapa puluh meter dari rumah kami, dekat sekali. Jadilah beberapa minggu lalu aku memberanikan diri untuk menyapa mama E, bertanya apakah Sky dan E bisa kadang-kadang bermain bersama di luar jam sekolah. Syukur reaksinya positif. Mama E menganggapnya ide yang bagus. Jadi sekarang sudah tiga kali mereka bermain bersama. Kebetulan cuaca selalu cerah, jadi mereka kebanyakan bermain di taman main di luar. Hanya satu jam pertama di dalam, di rumah kami. Ini video waktu Sky melihat mulut E kotor, dan dengan manisnya mencari dan mengambil lap untuk mengelap mulutnya. Yang dijawab dengan tegas oleh E: “Tidak!” Hehe…

Mereka tampaknya menikmati waktu bermain bersama. Memang mungkin belum sepenuhnya berteman, tapi rasanya sudah ada bibit-bibitnya. Di rumah Sky sering menyebut nama E. Bahkan waktu aku mengantarnya tidur malam dia bilang mau bermimpi tentang E, dan bahwa dia senang bermain berdua. Menurut mama E pihak satunya juga persis sama. Di sekolah mereka duduk bersebelahan di lingkaran saat menyanyikan lagu ‘selamat pagi’, meluncur bersama dari perosotan, dan berjalan bergandengan tangan. E lebih tua sebulan dari Sky, tapi keduanya kebetulan sama-sama tinggi besar untuk ukuran seusianya, dan perkembangan motorik (gerakan) dan verbal (bicara)nya juga kurang lebih sama. Jadi memudahkan tumbuhnya sebuah persahabatan. Nanti kalau mereka umur 4 tahun juga bakal masuk ke SD yang sama (rencananya). Keduanya anak manis. E sedikit lebih terbuka, ceria dan luwes, sementara Sky lebih peduli, penuh perhatian, cerdik dan serius. Kombinasi yang menarik, hehe… Rasanya pasangan ini bakal menjalani banyak petualangan bersama-sama. 🙂

blog4

***

Laatst zei de juf op school tegen mij dat Sky nu echt “los komt”. Dat zij steeds socialer wordt, niet alleen met woorden maar ook met daden. Dat ze niet alleen begint te praten tegen anderen, maar ook bijvoorbeeld een knuffel en een aai geeft. Super leuk om te horen! Het is natuurlijk één van onze voornaamste redenen om haar naar de peuterspeelzaal te sturen. Zij is lief en zorgzaam van karakter, maar zonder ervaring om dat met andere kinderen te delen mis je natuurlijk een stukje sociale vaardigheid. Ze observeert graag mensen en haar omgeving, stapt niet direct op mensen af maar de laatste tijd doet ze dat steeds vaker, vaak op een aandoenlijke manier. Al sinds het begin dat zij kan praten merkt zij bijvoorbeeld al altijd op als er een kindje huilt. Het raakt haar op een van andere manier. En nu als zij dat huilende kindje kent (zoals op school het geval is) kan het zijn dat ze er naar toe gaat en een opbeurend woordje zegt, of een aai geeft. Erg lief om te zien!

BLOG1Daarnaast, al een paar maanden zei de juf ook dat Sky goed kan vinden met een ander meisje. Om privacy redenen zal ik haar “E’ noemen. Ze woont toevallig ook maar een tiental meter van ons vandaan, erg dichtbij. Dus heb ik een paar weken geleden de stoute schoenen aangetrokken en de mama van E gesproken, of Sky en E niet een keertje samen kunnen spelen buiten schooltijd. Gelukkig was de reactie heel positief. Vond de mama ook een heel goed idee. Dus nu hebben we al drie keer de meisjes samen laten spelen. Alle drie de keren was het toevallig prachtig weer, dus hebben we de meisjes buiten op een speeltuin gelaten. Alleen het eerste uurtje binnen, bij ons. Hier een video toen Sky ontdekte dat E’s mondje vies was, en pakte ze heel lief een doekje om het te vegen.

Ze hebben wel veel lol samen. Waarschijnlijk nog niet een volledige vriendschap, maar wel het begin ervan. Sky noemt thuis vaak haar naam, ze zei zelfs toen ik haar naar bed bracht dat ze over E zou willen dromen, en dat het fijn was om met z’n tweeën te spelen. En volgens de mama van E doet E thuis hetzelfde. Op school zitten ze naast elkaar in het ochtend kringetje, glijden samen van de glijbaan af en lopen hand in hand. E is een maand ouder dan Sky, maar beide zijn fors voor hun leeftijd en hebben redelijk dezelfde ontwikkelingen (qua praten en motoriek). Het maakt het groeien van een vriendschap wel iets makkelijker. Als ze straks 4 zijn gaan ze ook naar dezelfde school, althans de planning dan. Beide zijn lieve meisjes. E is iets uitbundiger, onbezorgder en vrolijker, terwijl Sky is zorgzaam, slim en serieus. Een leuk stel. Ik heb het idee dat ze samen nog heel veel avonturen zullen beleven. 🙂